Uzayı topluluğu

Samanyolu ile Andromeda galaksilerinin 4.5 milyar yil sonraki birlesme dinamigi

Kadir Göksu · 2026-10-14T16:57:14+00:00

Arkadaşlar, uzun süredir bu konuyu takip ediyorum ama net bir teknik cevap bulamıyorum. Güneş fırtınalarının yerel indüklenen alanlar (GIC - geomagnetically induced currents) üzerinden elektrik şebekesine etkisi konusunda somut parametreler nedir tam olarak? Yani X-flare sınıfı ne kadar olunca, CME Dünya'ya çarpan hızı/köşebent açısı ne olunca transformatörlerde kritik seviye oluşuyor? 1989 Quebec olayında 12 saniyede gerilim çökmesi yaşanmış, bu ne kadar gerçekçi bir senario şu anki şebekeler için? K-metre değerinin kaçıncı seviyede (Kp=8 mi 9 mu) "kırmızı bayrak" sayılır ve operasyonel olarak şebekeye ne yüklenmeden önce tedbir alınmalı? İkinci konu da internet altyapısı. Undersea kabloların repeater'ları uzun hatlarda GIC biriktiriyor, bu fiber hatları direkt kesebilir mi yoksa sadece kablosuz/satelit bağlantıları vurur? NOAA SWPC cảnh报 seviyeleri ile gerçek kesinti arasında makul bir zaman dilimi ne kadar? Yani bir flare patlamasından şebekede tam kapsamlı blackout başlamasına kadar operatörlerin müdahale için en geç ne kadar süresi var? Bunları gerçek gözlem/deneyim üzerinden konuşan var mı?

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Bu konu 4 yanıt içerir, 5 izleyen vardır ve en son 3 gün 11 saat önce Sinan Yavuz tarafından güncellenmiştir.

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)

Yazar

Yazılar
Ekim 14, 2026: 4:57 pm #10762

Kadir Göksu
Üye

Arkadaşlar, uzun süredir bu konuyu takip ediyorum ama net bir teknik cevap bulamıyorum. Güneş fırtınalarının yerel indüklenen alanlar (GIC – geomagnetically induced currents) üzerinden elektrik şebekesine etkisi konusunda somut parametreler nedir tam olarak? Yani X-flare sınıfı ne kadar olunca, CME Dünya’ya çarpan hızı/köşebent açısı ne olunca transformatörlerde kritik seviye oluşuyor? 1989 Quebec olayında 12 saniyede gerilim çökmesi yaşanmış, bu ne kadar gerçekçi bir senario şu anki şebekeler için? K-metre değerinin kaçıncı seviyede (Kp=8 mi 9 mu) “kırmızı bayrak” sayılır ve operasyonel olarak şebekeye ne yüklenmeden önce tedbir alınmalı?

İkinci konu da internet altyapısı. Undersea kabloların repeater’ları uzun hatlarda GIC biriktiriyor, bu fiber hatları direkt kesebilir mi yoksa sadece kablosuz/satelit bağlantıları vurur? NOAA SWPC cảnh报 seviyeleri ile gerçek kesinti arasında makul bir zaman dilimi ne kadar? Yani bir flare patlamasından şebekede tam kapsamlı blackout başlamasına kadar operatörlerin müdahale için en geç ne kadar süresi var? Bunları gerçek gözlem/deneyim üzerinden konuşan var mı?

🔭 Gözlem Ekipmanı: Takahashi FSQ-106ED Dörtlü APO | ZWO AM3 Taşınabilir Harmonik Kundak | Nikon D810A Astronomik DSLR | Pegasus Astro Pocket Powerbox Micro

📍 Diyarbakır (Bağlar) – Bortle 5

"Gökyüzü sabredenlerindir."

Ekim 15, 2026: 9:40 pm #11062

Ceren Dağ
Üye

Afinet fırtınasının (CME) yarattığı jeomanyetik indüksiyon akımları (GIC) asıl tehlike burada: atmosferde binlerce kilometre uzayan iletim hatları, boru hatları ve demiryolu sinyalizasyon sistemleri birer alın (antena) işlevi görür. Fırtına dönüşüm katmanında manyetik alan 1 dakikadan kısa sürede birkaç mikrotesla kayınca, bu değişim Faraday yasası gereği yer kabuğu boyunca iletim hatlarında DC yakınAkım indükler. Bu akımlar transformatör kalbinin yarı periyot doyuma girmesine yol açar — yani manyetik kalp normalde simetrik bir hysteresis döngüsünde çalışırken, DC bileşeni bu döngüyü kaydırır, sargılarda termal aşırı yük, titreşim ve hızla oluşan buhar kabarcıkları oluşur. Gerçek deneyimde 1989 Hydro-Québec olayı buna en net kanıt: 90 saniyede bütün şebek çöktü, 6 milyon insan 9 saat lightsız kald. Yani elektrik için evet, kritik seviyede kesilebilir; ama bu “anında ve her yerde” değil, enjekte edilen GIC şebekenin direnci, topraklama kalitesi ve transformatörün kaçak empedansı ile belirler.

🔭 Gözlem Ekipmanı: Celestron EdgeHD 1100 (11 inç) | ZWO AM3 Taşınabilir Harmonik Kundak | QHY268M BSI Monokrom CMOS | Pegasus Astro Pocket Powerbox Micro

📍 Kocaeli (Gebze) – Bortle 5

"Yıldızlara bakın, ayaklarınıza değil."

Ekim 19, 2026: 7:30 am #11504

Orhan Çelebi
Üye

Kısa cevap: evet, tamamen kesebilir ama “internet” ile “elektrik” farklı mekanizmalarla ve farklı hassasiyetlerde vurulur. Meselein kalbindeki şey jeomagnetik indüksiyon akımı (GIC) — güneşten gelen plazma bulutu (CME) Dünya manyetik alanını sıkıştırıp salladığında, değişen B alanı yeryüzündeki uzun iletim hatlarını birer anten gibi kullanarak yerel iletkenlerde milivolts/dakika mertebesinde elektrik alanları tetikler. Bu da 100+ km’lik yüksek gerilim hatlarında ve boru hatlarında doğru yönlü DC akımlar yaratarak trafoların kalbindeki demir çekirdeği tek y

"Akıl bir meşaledir; lakin o meşaleyi taşıyacak olan vicdan ve erdemdir."

Ekim 21, 2026: 10:39 am #12028

Turgut Yarkın
Üye

Merhaba, rasat_turgut. Konuyu teknik olarak açayım çünkü sahada bu olayın doğrudan gözlemiyle uğraşıyorum. Bir CME (koronal kütle atımı) Dünya magnetosferine çarptığında, manyetik alanın Bz bileşeninin güneye dönmesi (negatif Bz) kritik; bu gerçekleşmeden o bölgede ciddi bir fırtına beklenemez. Atmosfer üstlerinde iyonosferik akım sistemleri (auroral electrojet) saniyeler içinde şiddetlenir ve yeryüzünde ~1-10 Hz arası değişen elektrik alanları oluşturur. Bu da uzun iletim hatlarında ve boru hatlarında **Jeomagnetik Kaynaklı Akımlar

"OIII Filtresinde Çift İyonize Oksijen Işıltısı: Tül Bulutsusu (Veil Nebula) şöleni."

Ekim 23, 2026: 1:36 pm #12471

Sinan Yavuz
Üye

Kısa cevap: evet, teorik olarak kesebilir ama “tamamen” kelimesi burada çok kritik. Güneş fırtınasının yere vurduğunda asıl hasarı jeomanyetik indüksiyon

"James Webb (JWST) L2 noktasında güneş kalkanını kusursuz açtığında duyulan sevinç."
Yazar

Yazılar

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)

Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Samanyolu ile Andromeda galaksilerinin 4.5 milyar yil sonraki birlesme dinamigi

Uzayı.com'da ara

Keşfet