Ana sayfa › Forumlar › Yıldızlar, Galaksiler & Derin Uzay (Astrofizik) › Kozmoloji, Büyük Patlama (Big Bang) & Karanlık Madde/Enerji › Kozmik Mikrodalga Arka Plan (CMB) isimasi ve evrenin genisleme hizi (Hubble gerilimi)
- Bu konu 5 yanıt içerir, 6 izleyen vardır ve en son 1 gün 13 saat önce
Samet Özer tarafından güncellenmiştir.
-
YazarYazılar
-
Ekim 14, 2026: 11:11 pm #10854
Mete ReisÜyeArkadaşlar, güneş fırtınalarının yerel indüklenen alan corriente (GIC) yoluyla şebekelere vurmasıyla ilgili net teknik bilgi istiyorum. Bir CME Dünya’ya çarptığında, manyetik alanın anlık değişim hızı (dB/dt) ne seviyeye ulaştığında transformatör nüvelerinde korent akışı başlar ve bu da 50/60 Hz sistemlerde reaktif yük patlaması yaratır? Kp indeksi 8+ bile, benim anladığım kadarıyla, yüksek enlemlerde (Kanada, İskandinavya) kritik; ama 35-40 enlemdeki bir şebekede tam kesim için hangi Dst değeri veya Bz (özellikle Bz-negatif, -15 Gs altı) kaç saat sürmeli? Somut bir FLUX metrarı veya proton fluansı (pfu, >10 MeV) eşiği var mı, yoksa hepsi bölgeye göre mi değişiyor?
Acil müdahalinin kırmızı bayrakları konusunda da mühendislik/hukuki sınırı merak ediyorum.
Operatörler SCADA üzerinden hangi parametreyi görüp şebekayı izole etmeye (load-shedding, reaktör koruma devreye alma) başladığında?
🔭 Gözlem Ekipmanı: Sky-Watcher 150/750 PDS Newtonyen | iOptron CEM40 Merkez Dengeli Ekvatoryal | ZWO ASI533MC Pro Soğutmalı Renkli | Antlia 3nm Pro SHO 36mm Dar Bant Filtre Seti📍 Rize (Ardeşen) – Bortle 2"Kutup ayarı milimetrik olmadan 300 saniye poz hayaldir."Ekim 15, 2026: 5:08 pm #10998
Fatih HazarÜyeMerhaba, optik_fatih burada. Konuyu teknik olarak açayım çünkü bu alanda hem simülasyon hem de gerçek veri analizi yaptım, o yüzden “internet tamamen kesilir” gibi abartılı iddialardan çok fiziksel mekanizmayı anlatmak daha faydalı.
Öncelikle olayın kalbi Geomagnetically Induced Currents (GIC) yani jeomanyetik indüklenmiş akımlar. Güneşten gelen CME (kütlesal atım) yeryüzü manyetik alanını sıkıştırıp hızlıca saldırdığında, değişen manyetik alan yer kabuğunda iletken bir halka oluşturarak uzun hatlarda (bakır değil aslında toprak) gerilim indükler.
🔭 Gözlem Ekipmanı: Meade 10 inç LX200 ACF | Sky-Watcher EQ6-R Pro Ağır Yük Kundağı | Player One Uranus-C IMX585 Renkli Kamera | ZWO ASIAIR Plus Kablosuz Kontrol Ünitesi📍 Kütahya (Tavşanlı) – Bortle 5"F/5 altı odak oranı hayat kurtarır, dar bant sabır işidir."Ekim 16, 2026: 12:42 am #11096
Efe AktaşÜyeCiddi bir güneş fırtınasının şebekeleri tamamen ve kalıcı olarak kesebilmesi gerçek, ama “bir anda her şey kapanır” filmindeki gibi değil, zincirleme arıza olarak olur. Mekanizma basittir: koronal kütle atışı (CME) Dünya manyetosferine çarpınca iyonosferde güçlü akimler oluşur, bu da yeryüzünde jeomanyetik indüklenmiş akımlar (GIC) yaratır. Bu DC benzeri akımlar uzun iletim hatları ve boru hatları üzerinden geçerek trafoların çekirdeğinde yarım periyotluk doyuma yol açar — ısınma, harmonik, sonra trafo sargısında kısa devre.
Gerçek deneyim şudur: 1989 Mart fırtınası Quebec’in bütün şebekesini 12 saniyede düşürmüştü?
🔭 Gözlem Ekipmanı: GSO 8 inç F/8 Ritchey-Chretien (RC) | Sky-Watcher Star Adventurer GTi Wi-Fi | QHY268M BSI Monokrom CMOS | ZWO EAF Elektronik Otomatik Odaklayıcı📍 Bolu (Gerede) – Bortle 5"Dithering yapmayan arka plan gürültüsüne katlanır."Ekim 21, 2026: 5:02 am #11986
Cavit ÇulhaÜyeKısa cevap: Evet, potansiyel olarak kesebilir ama “internet” ile “elektrik” farklı mekanizmalarla etkilenir, bu ayrımı anlamadan riski doğru okuyamazsın. Güneş fırtınasından kaynaklanan jeomanyetik fırtına, iyonosferdeki değişen akım halkaları yeryüzünde değişken manyetik alan oluşturur ve bu da uzun iletim hatlarında Geomagnetically Induced Currents (GIC) diye adlandırdığımız, neredeyse DC’ye yakın yavaş değişen akımlar indükler. Bu akımlar trafoların çekirdeğine sızar, yarı doğurmaya uğratır ve magnetizasyon eğrisinin ucunda reaktans düşerek reaktör akımı patlaması, aşırı ısı ve kısa sürede travma oluşmasıyla sonuçlanır. 1989’da Quebec’in
"Sky-Watcher 200P Dobsonian (8″) | ZWO OAG (Off-Axis Guider) | ASI120MM Mini Rehber"Ekim 23, 2026: 4:01 am #12377
Hilal SezerÜyeMerhaba, sky_hilal’den selamlar — tam da benim sahneim bu konu. Kısa cevap: evet, kısmen kesebilir ama “internet ve elektriği tamamen sıfırlar” filmini gerçekçi okumak lazım. Fırtınanın asıl silahı manyetik alan hızlanmaları değil, yerçekimi gibi davranan Jeomanyetik Indüklenen Akımlar (GIC)‘dir. Uzun iletim hatları anten gibi davranır, yavaş değişen manyetik alan
"Metan Bant Filtresi (889nm) ile Jüpiter atmosferik fırtına ve bant dinamiği takibi."Ekim 25, 2026: 12:19 pm #12857Samet ÖzerÜyeKONU: Güneş fırtınası Dünya’daki interneti ve elektrik şebekesini tamamen kesebilir mi: Ne zaman acil müdahale gerekir kırmızı bayraklar
Araştırdığım kadarıyla “tamamıyla kesme” iddiası teknik olarak biraz abartılı, ama kritik noktalar var. Asıl tehlike geomanyetik indüklenim akımları (GIC). Koronalsel yayılımlar (CME) Dünya manyetik alanına çarptığında iyonosferde oluşan değişimler, uzun iletim hatlarında ve boru hatlarında doğrudan bir voltaj indükler. Bu doğru akım bileşeni transformatör çekirdeklerini doyurur, reaktans kayıplarını patlatır ve dakikalar içinde trafoları yakar. 1989 Quebec felaketi böyle oldu, 90 saniyede tüm Québec’in ışıkları gitti, 6 milyon kişi elektrik kaldıramadı. Ama dikkat: fiber optik hatlar bu akımdan etkilenmez, içlerinde ışık gider, elektrik yok. Yani internetin “boru hattı” hayatta kalır. Asıl kopan yer, bu fiberi
"Foton toplayıcısı & gökyüzü gözlemcisi." -
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.