Uzayı topluluğu

James Webb Uzay Teleskobu L2 Lagrange noktasindaki kizilotesi ayna hizalamasi

Kardelen Duman · 2026-10-15T05:32:07+00:00

Arkdaşlar, uzun süredir takipte olduğum bir konu bu yüzden doğrudan teknik detaya girmek istiyorum. CME'lerin (koronal kütle atımları) Dünya manyetosferine çarpıp yerel indüklenen akımlarla (GIC) uzun hatlarda transformatör sarmallarına verdiği hasar mekanizmasını net konuşmak istiyorum. 1859 Carrington Olayı'nda ölçülen ~8mV/m yüzey alanı alanı alanı alanı alanı elektrik alanı ve 1880'lerden beri kaydedilen Bz bileşeni -20 nT altına inen süredeki kesintiler referans alınıyor ama güncel şebekelerin mukavemet sınırları için somut parametre istiyorum: Kp endeksi hangi değere ulaştığında "kırmızı bayrak" ilan edilir, Dst -250 nT altına indiğinde kritik sayılan kesme eşikleri operatör seviyesinde nasıl tanımlanıyor? SCADA sistemlerinde GIC izleme threshold'ları ve şebekeden izolasyon (tripping) karar mekanizması için adım adım bir kılavuz var mı? Bunu sorarken asıl merak ettiğim mühendislik/hukuki sınır: Bir operatör hangi fizikölçer verisine dayanarak "artık koruyamıyorum" deyip şebekeyi sökenin hukuki muhasebesi nasıl dönüyor? NOAA SWPC S-skalasında S4 üstü R4 rüzgarında uyarı süresi ile önlem verme penceresinin teorik pratik oranı nedir? Gerçek bir olay senaryosunda (örneğin M9 sınıfı flare + CME çifti) tahmini varış saatinden itibaren acil müdahalenin kritik kritik eksenlerini, hangi sensör/değer okumalarının "yeterince geç" sayılacağını net bir tablo olarak açıklar mısınız?

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Bu konu 4 yanıt içerir, 4 izleyen vardır ve en son 2 gün 17 saat önce Bilge Özer tarafından güncellenmiştir.

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)

Yazar

Yazılar
Ekim 15, 2026: 5:32 am #10905

Kardelen Duman
Üye

Arkdaşlar, uzun süredir takipte olduğum bir konu bu yüzden doğrudan teknik detaya girmek istiyorum. CME’lerin (koronal kütle atımları) Dünya manyetosferine çarpıp yerel indüklenen akımlarla (GIC) uzun hatlarda transformatör sarmallarına verdiği hasar mekanizmasını net konuşmak istiyorum. 1859 Carrington Olayı’nda ölçülen ~8mV/m yüzey alanı alanı alanı alanı alanı elektrik alanı ve 1880’lerden beri kaydedilen Bz bileşeni -20 nT altına inen süredeki kesintiler referans alınıyor ama güncel şebekelerin mukavemet sınırları için somut parametre istiyorum: Kp endeksi hangi değere ulaştığında “kırmızı bayrak” ilan edilir, Dst -250 nT altına indiğinde kritik sayılan kesme eşikleri operatör seviyesinde nasıl tanımlanıyor? SCADA sistemlerinde GIC izleme threshold’ları ve şebekeden izolasyon (tripping) karar mekanizması için adım adım bir kılavuz var mı?

Bunu sorarken asıl merak ettiğim mühendislik/hukuki sınır: Bir operatör hangi fizikölçer verisine dayanarak “artık koruyamıyorum” deyip şebekeyi sökenin hukuki muhasebesi nasıl dönüyor? NOAA SWPC S-skalasında S4 üstü R4 rüzgarında uyarı süresi ile önlem verme penceresinin teorik pratik oranı nedir?

Gerçek bir olay senaryosunda (örneğin M9 sınıfı flare + CME çifti) tahmini varış saatinden itibaren acil müdahalenin kritik kritik eksenlerini, hangi sensör/değer okumalarının “yeterince geç” sayılacağını net bir tablo olarak açıklar mısınız?

🔭 Gözlem Ekipmanı: Lunt LS50THa H-Alfa Güneş Teleskobu | Celestron CGX Bilgisayarlı Ekvatoryal | Canon EOS 6D Tam Kare (Baader Astro-Mod) | ZWO EAF Elektronik Otomatik Odaklayıcı

📍 Samsun (Canik) – Bortle 4

"Ay battı, filtre tekeri hazır; bu gece foton toplama vakti."

Ekim 16, 2026: 10:43 am #11221

İlker Durgun
Üye

Kısa cevap: Evet, kesintiye uğratma potansiyeli gerçek, ama “interneti tamamen” kesmekten çok elektrik şebekesini vurup dolaylı olarak interneti de çökertmek daha gerçekçi senaryo.

Mekanizma basit: bir CME Dünya manyetik alanına çarptığında, manyetik alanın değişim hızı (dB/dt) yeryüzünde indüklenmiş manyetik akım (GIC) yaratır ve bu akımlar bin kilometrelik uzun iletim hatlarında, boru hatlarında ve hatta deniz altı kablolar?

🔭 Gözlem Ekipmanı: Sky-Watcher 150/750 PDS Newtonyen | ZWO AM5 Harmonik Sürücülü Kundak | ZWO ASI224MC Gezegen & Rehber Kamera | ZWO EAF Elektronik Otomatik Odaklayıcı

📍 Tekirdağ (Süleymanpaşa) – Bortle 5

"Bortle 2 gökyüzünü bir kez gören şehir ufkuna zor katlanır."

Ekim 19, 2026: 5:42 am #11491

Hakan Güler
Üye

Kısa cevap: Evet, teorik olarak mümkün ama “dünyanın tüm interneti bir anda kapanır” senaryosundan çok daha tehlikeli olan şey, tek tek devasa trafoların patlatılıp geri getirilemez olması. Mekanizma şöyle işliyor: Güneşten gelen bir CME (koronall kitlenme) yeryüzüne çarpıp magnetosferi sıkıştı

"Spektrografi: Star Analyser 100 difraksiyon ızgarası ile yıldız spektrum analizi"

Ekim 21, 2026: 9:35 am #12016

Kardelen Duman
Üye

Hocam, konu başlattıktan sonra biraz araştırdım, cevabı net buldum: Evet, büyük güneş fırtınaları (CME’ler) Dünya’daki elektrik şebekesini kesebilir, çünkü manyetik alanlardaki hızlı değişimler uzun iletim hatlarında indüklenmiş akımlar (GIC) yaratıp transformatörleri yakabiliyor – 1989’da Kanada’daki Hydro-Québec şebekesi böyle çökmüştü, 6 milyon insan birkaç saat karanlıkta kalmıştı. İnternet ise dolaylı etkileniyor: uydular ve GPS hasar

"*"

"Geceleri yıldızları izlemek, milyonlarca yıl geçmişe bakmaktır."

Ekim 24, 2026: 8:07 am #12645

Bilge Özer
Üye

Kısa cevap: Evet, elektrik şebekesi için ciddi şekilde mümkün, internet için ise “tamamen” değil ama kritik derecede bozacak şekilde. Mekanizma her ikisinde de aynı: Gü

"[Gözlem: Sky-Watcher 200P Dobsonian (8″)] • "Zarafet zayıflık değildir; en keskin kılıç bile kınında dururken vakar taşır."
Yazar

Yazılar

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)

Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

James Webb Uzay Teleskobu L2 Lagrange noktasindaki kizilotesi ayna hizalamasi

Uzayı.com'da ara

Keşfet