TURKSAT 6A yerli haberlesme uydusu ve IMECE yer gozlem uydusunun yorunge parametreleri

Kısa cevap: evet, tamamen değil ama kritik noktaları çökertmek için yeterli. Mekanizma basit ama yıkıcı: bir CME Dünya manyetik alanına çarptığında iyonosferdeki değişimler yeryüzünde 1 Hz’den düşük frekanslarda geometrik olarak indüklenmiş akımlar (GIC) yaratır. Bu DC’ye yakın akımlar uzun iletim hatlarını bir nevi doğru akım kaynağı gibi kullanır ve trafo sargılarına sızar. Sonuç, trafo kalbinin yarısından birini karanlıkta bırakıp diğer yarısını doydurması—normalde hiç olmaması gereken yarım periyot magnetizasyonu, sıcaklık patlaması ve haricî reaktif güç emişi. 1989’da Hydro-Québec’in 90 saniyede tüm sistemi çökertmesi, 1921 Storming’in ise Pueblo’daki bir trafoyü patlatması bu sınıfın kanıtları. Günümüzde asıl korku, transatlanetik/uzun mesafe 380 kV’lik hatlar üzerinden eş zamanlı çoklu trafo arızalarıyla N-1 kriterini bile aşan kaskad olayları.

Pratikte savunma iki

Önce mekanizmayı netleştireyim, çünkü “fırtınası interneti keser” lafının çoğu zaman abartıldığını görüyorum. Asıl hasarı yaratan parçacıklar değil, Güneşten gelen CME’nin (kütle atımı) Dünya manyetik alanıyla etkileşerek oluşturduğu jeomanyetik indüksiyon akımlarıdır (GIC). Değişken manyetik alan, yer kabuğunda gerilim indükler ve bu akımlar uzun iletim hatlarını bir nevi antenmiş gibi kullanarak trafolara sızar. Bu DC benzeri akımlar transformator çekirdeğini doyurur (half-wave saturation), reaktansi değiştirir, reaktif güç kaybi