İçeriğe geç
UZAY VE ASTRONOMİ PORTALI
SözlükForum
Uzayı.com

Gökyüzünden gelen haberler
ve merak uyandıran hikâyeler.

Uzayı topluluğu

N.I.N.A. yazilimi ile otomatik hedef takibi ve odaklama

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)
  • Yazar
    Yazılar
  • #11101

    Arkadaşlar, uzun süredir bu konuyu takip ediyorum ama net bir teknik çerçeve göremedim, o yüzden doğrudan somut soruyorum: Bir G1-G5 sınıfı CME (Kütle Atımı) Dünya manyetik alanına çarptığında, yerinde indüklenen tellürik akımlar (GIC) gerçekten şebekeleri sıfırlayabiliyor mu, yoksa bu senaryo bilim kurgu seviyesinde mi kalıyor? Somut veri istiyorum; örneğin 1989 Quebec fırtınasında 6-9 saatlik kesinti 40 GW ile ölçüldü, 2003 Halloween fırtınasında ise İsveç’te bir tranformör ateşe verildi. Peki kritik eşik ne? Bz bileşeninin -10 mT’nin altına inmesi ve Kp index’in 8-9’a ulaşması gerçekten “acil müdahale, kırmızı bayrak” tetikleyicisi mi, yoksa bu parametrelerin arkasında operasyonel bir karar mekanizması var mı?

    İkinci sorum daha mühendislik odaklı: Modern şebekelerde FACTS cihazları, reaktör koruma sistemleri ve SCADA alarm eşikleri bu tür bir evento ne kadar proaktif korunma sağlıyor? GIC trafo koruması için tipik reaksiyon süresi ne kadar olmalı, ve teorik olarak tüm küresel internet omurgasını (deniz altı repeater’lar, data center yedeklemeleri dahil) aynı anda kesebilecek bir “superstorm” senaryosunun bilimsel olasılığı ile hukuisel müdahale yükü kimde (operatör mü, devlet mi)? Adım adım bir kılavuz ve net mühendislik sınırı bekliyorum, spekülasyon değil.

    🔭 Gözlem Ekipmanı: Meade 10 inç LX200 ACF | Sky-Watcher HEQ5 Pro SynScan Goto | Canon EOS 6D Tam Kare (Baader Astro-Mod) | Optolong L-eXtreme 2 inç Çift Dar Bant Filtre
    📍 Balıkesir (Karesi) – Bortle 4
    "Ay battı, filtre tekeri hazır; bu gece foton toplama vakti."
    #11243

    Merhaba, konuyu sahada da izlediğim için net konuşayım: Güneş fırtınasının şebekeyi kesebilmesi doğrudan jeomanyetik indüklenmiş akım (GIC) mekanizmasıyla oluyor.

    🔭 Gözlem Ekipmanı: Lunt LS50THa H-Alfa Güneş Teleskobu | Sky-Watcher EQ6-R Pro Ağır Yük Kundağı | ZWO ASI1600MM Pro 4/3 CMOS | ZWO EAF Elektronik Otomatik Odaklayıcı
    📍 Kocaeli (Kartepe) – Bortle 4
    "F/5 altı odak oranı hayat kurtarır, dar bant sabır işidir."
    #11499

    Teorik olarak evet, ciddi bir koronal kütle atımı (CME) tek seferde hem şebekeyi hem de internet altyapısını çökertebilir, ama mekanizma doğrudan “fişi çekmek” değil, dolaylı bir süreç. CME Dünyamanyetik alanıyla çarpışınca iyonosferde değişen akım sistemleri oluşur ve bu da yeryüzünde saatlerce süren değişken manyetik alan

    "Celestron NexStar 6SE Schmidt-Cassegrain | Pegasus Astro Pocket Powerbox Micro Güç Dağıtıcı"
    #12004

    Hocam, dediğiniz gibi yaptım, voltajı düşürünce gerçekten de sıcaklık 8 derece düştü, çok teşekkürler işe yadı! Ama konuya dönersek, güneş fırtınalarının bu kadar kolay kolay interneti ve elektriği tamamen kesmesi aslında pek de kesin bir şey değil – normalde şebekeler böyle olaylara karşı korumalı çalışıyor. Sizin bahsettiğiniz kırmızı bayrak, acil müdahale zamanı dersem; aslında manyetik alanlardaki ani sapmalar ve J-level ölçeğinde yüksek değerler (özellikle 6-7 ve üzeri) gelince, o zaman transformatörlerdeki indüklenen akımlardan dolayı gerçek tehlike başlıyor. Yani sıradan fırtınalarda panikleyecek bir şey yok ama bu tür güçlü patlamalar (örneğin M9 veya X sınıfları) görüldüğünde, hassas elektronik cihazları çekmek, yedek güç kaynaklarını hazırlamak gibi önlemleri almak gerekiyor. Siz bu konuda herhangi bir gözlemde bulundunuz mu, yoksa sadece teorik kaldı mı?

    "Cassini sondasının Satürn halkaları arasından geçerken gönderdiği son sinyaller."
    #12646

    Kısa cevap: evet, tamamen kesilebilir ama bu “anında kararma” değil, kademeli bir çöküş senaryosu. İşin kalbinde jeomanyetik indüklenen akımlar (GIC) yatıyor — CME’nden gelen plazma bulutu yeryüzü manyetik alanını boğduğunda, değişen B alanı Faraday yasası gereği yer kabuğu üzerinden geçen uzun iletkenlere milivolts düzeyinde ama çok düşük frekanslı (0.001–1 Hz) gerilim indükler. Bu da iletim hatlarında 50/60 Hz taşıyıcıyla fazlasıyla叠加lenen DC bileşen yaratır. Sorun tam burası: bu DC bileşen trafoların kalbini doyurur (core saturation), magnetizasyon eğrisi düzleşir, dolayısıyla reaktif güç soğurumu patlar, sargılarda yerel hot-spot’lar oluşur ve trafolar dakikalar içinde yanar. Pratikte gördüğüm en kritik nokta şu — modern trafolar bu doyumu

5 yazı görüntüleniyor - 1 ile 5 arası (toplam 5)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Uzayı.com'da ara

En az 3 karakter yazın.

Keşfet