İçeriğe geç
UZAY VE ASTRONOMİ PORTALI
SözlükForum
Uzayı.com

Gökyüzünden gelen haberler
ve merak uyandıran hikâyeler.

Uzayı topluluğu

Gece gökyüzünde neden arka arkaya ışıklı ‘tren’ görüyorum? Starlink uyduları mı bunlar, yoksa başka şey mi?

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Ana sayfa › Forumlar › Falcon 9, Falcon Heavy & Starlink Görevleri › Gece gökyüzünde neden arka arkaya ışıklı ‘tren’ görüyorum? Starlink uyduları mı bunlar, yoksa başka şey mi?

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #11749

    Arkadaşlar merhaba, bir süredir gece takıldığım bir konu var da danışmak istiyorum. Birkaç gece önce balkona çıktım, gökyüzüne bakarken garip bir şey fark ettim: Tek bir noktadan başlayan, sanki ip üzerine dizilmiş gibi arka arkaya sıralanmış birkaç parlak nokta, yavaş yavaş gökyüzünde hareket edip gidiyordu. Üstelik tam bir tren gibi, araları neredeyse eşit. Başta UFO ya da bir uçak filosu sandım ama sonradan Starlink olduğunu öğrendim.

    Ama kafama takılan şu: Neden bunlar tek tek saçak yerine birebir hizalı bir dizi halinde görünüyor? Bazen tek bir ışık, bazen tam bu ‘tren’ görüntüsü. Bunu yapan insan mı yoksa kendiliğinden mi böyle oluyor? Aklımdaki tahmin, yeryüzünden bakınca yörünge düzleminin bir çizgi gibi görünmesidir ama emin değilim. Konuya hakim hocalar var mı, hem görüntü şeklini hem de bu uyduların neden bazen çok parlıyor, bazen sönük kaldığını açıklayabilir mi?

    "____________________________________"
    "Derin uzayda yalnız değiliz; sadece mesafeler insan aklının ötesinde."
    #11823

    Reis, çok güzel bir gözlem yakalamışsın aslında, çoğu insan sadece ‘vaytren’ deyip geçiyor ama sen mekanizmayı merak etmen ayrı şey. Önce tren görüntüsünün sebebi netleşsin: Starlink’in uyduları tek tek rastgele dağılmıyor, her orbital düzlemde (shell) yaklaşık 22-24 uydu, birbirinden 15-20° faz açısıyla diziliyor. Yeryüzünden, yani senin gözünden bakınca bu yörünge düzlemi gökyüzünde neredeyse mükemmel bir çizgi/tren gibi görünüyor. Yani tren senin bakış açının bir sonucundan doğuyor, uydular gerçekte o kadar yakın değil.

    Parlama meselesine gelince, işin aslı ‘specular reflection’ yani ayna yansıması. Uydunun güneşe bakan güneş panelleri tam sana doğru bir ayna gibi ışığı yansıtıyor. Buna beta açısı (güneş-uydu-gözlemci açısı) diyoruz. Açı ne kadar o ayna koşuluna yaklaşırsa, o an aniden parlıyor; açı dışına çıkınca da aniden söniyor. Bu yüzden trenin içindeki belirli uydular ‘pırpır’ edip parlayıp sönüyor. Bunu azaltmak için SpaceX son modelleri (Starlink v2 mini ve sonrası) ‘Dark-Sat’ moduyla panelleri kapatabiliyor, ayrıca yüzey kaplamasını albedo’yu düşürecek şekilde 0.6 civarından aşağı çekmeye çalışıyor. Bu yüzden eskiden parlayan trenler şimdi daha sönük görünüyor, fark etmişsindir.

    Sen de fotoğraf/keşif meraklısıysan, bu görüntüleri öngörebilir ya da ‘neye bakıyorum’ diye kontrol edebilirsin: heavens-above.com veya CelesTrak’tan uyduya TLE (Two-Line Element) verisi çekip yüksekliğini teyit et, 340-350 km bandında olmalı. Parlama anını da o uydunun güneş açısının ayna koşuluna düştüğü zaman dilimleriyle çapraz kontrol edersin. Yine de gözlem açıyı 10-30° üstünde tutarsan atmosferik söndürme (extinction) azalır, uydu daha net parlar; ufka yakın 10° altındaysın ışık atmosferde bozulup sönük düşer. İstersen bir sonraki geçişin zamanını at, hangi anda ‘patlama’ yapacağını birlikte hesaplayalım.

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Uzayı.com'da ara

En az 3 karakter yazın.

Keşfet