Güneş fırtınası Dünya’daki interneti ve elektrik şebekesini tamamen kesebilir mi: Ne zaman acil müdahale gerekir kırmızı bayraklar

Arkadaşlar, konu başlığındaki “tamamen kesebilir” ifadesi beni gerçekten takip ediyor; çünkü son yıllardaki GIC (indüklenen alan içi akımları) olgusunu takip ediyorum da, somut eşiği göremiyorum. C5 sınıfı bir flare ve ardından gelen CME (kütle salınımı) geldiğinde, hangi Bz bileşeni ne kadar saat önce tespit edilince “kırmızı bayrak” ilan edilmeli? Örneğin 1989 Quebec olayında 400 kV/gün gibi bir dB/dt değeri söz konusuydu; bugün Kp=9 fırtınasında trafolarımızda kritik akım yoğunluğu kaç A/m²’ye ulaşıyor da şebeke düşmeli?

Şunu da merak ediyorum: SCADA ve nötralisatör (grounding) sistemlerinin devreye gireceği operasyonel süre çubuğu ne kadar? Bir CME’nin yere değmesinden önceki 15-30 dakikalık uyarı penceresinde, dağıtım şirketlerinin yapması gereken somut mühendislik adımları neler? Yine hukuki boyutta da: bu tür bir “kırmızı senaryo”da kesintiden sorumlu taraf kim, hangi yönetmelik (TEİAŞ operasyon kuralları mı?) acil müdahale yükümlülüğunu tanımlıyor? Ufak bir tablo ya da adım adım kılavuz bekliyorum: tespit → uyarı → koruma → toparlanma. Teşekkürler.