Evrendeki o standart çubuk nedir? Galaksiler neden belli aralıklarla diziliyor?

Arkadaşlar son zamanlarda kozmolojiye dalıyorum da bir şey kafama takıldı, yardımcı olursanız sevinirim. Her yerde ‘baryonik ses osilasyonları’ (BAO) denip duruyor, evrenin standart çubuğumuş gibi bir şeyler anlatılıyor ama ben tam olarak mantığını çözemedim. Yani galaksiler evrende rastgele dağılmış gibi görünür ama istatistik çıkarınca belli mesafelerde toplandıkları görülüyormuş, bu neyin ürünü?

En çok canımı yoran şu: evrenin başında bir ses dalgası geçmiş diyorlar ama ses için ortam lazım, uzayda vakuum varken ses nasıl yayılmış? Bu ‘ses ufku’ denilen o ~150 Mpc’lik ölçek gerçekten bir cetvel mi olmuş da biz onunla evrenin nasıl genişlediğini ölçüyoruz? Bir de bu işin karanlık enerjiyle nasıl bir alakası var, onu da tam oturtamadım. Uzun lafın kısası, sıfırdan anlatır gibi açıklayabilir mi siz?