İçeriğe geç
UZAY VE ASTRONOMİ PORTALI
SözlükForum
Uzayı.com

Gökyüzünden gelen haberler
ve merak uyandıran hikâyeler.

Uzayı topluluğu

Neden hiçbir cisim ışık hızına ulaşamıyor? Bir şeyin kütlesi bunu neden engelliyor?

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Ana sayfa › Forumlar › Genel Astronomi Soruları › Neden hiçbir cisim ışık hızına ulaşamıyor? Bir şeyin kütlesi bunu neden engelliyor?

2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Yazar
    Yazılar
  • #12159

    Arkadaşlar merhaba, bir süredir special relativity (özel görelilik) konularını karıştırıyorum ve aklıma takılan bir şey var. Hep ‘ışık hızını hiçbir şey aşamaz’ diyoruz ama nedenini tam oturtamıyorum.

    Şöyle düşünüyorum: İtme kuvveti uyguladıkça hız artar, bu mantıklı. Ama ışık hızına yaklaştıkça bir şeyler bozuluyor sanırım. Kütle artıyor derler, enerji sonsuza gider derler. Yani aslında hızlanmak yerine bir yerden sonra o cisme verdiğin enerji hep o ‘artan kütleye’ mi gidiyor, harekete mi geçmiyor?

    Ayrıca bir de bu hızlanma sırasında cisme binen fiziksel yüklerden bahsediliyor bazen. Parçacık hızlandırıcılarda parçacıklar ışık hızına %99,9… ulaşıyor ama orada devasa enerji harcanıyor. Bir uzay gemisi düşündüğümüzde, bu hızlanma esnasında gemiye binen yükler, radyasyon, malzeme dayanımı gibi konular da var gibi. Bunlar gerçekten bir risk mi yoksa sadece teorik mi?

    Kısacası: Neden ışık hızına ulaşamayız ve ulaşmaya çalışırsak fiziksel olarak ne olur? Teşekkürler.

    "Gezegen çekimlerinde tek kare yerine yüksek kare hızlı video çekip en net %10’u istifleyin."
    #12204

    Selamlar, güzel konuyu açtın, aslında mesele gayet net bir matematik üzerine kurulu. Lorentz faktörüne takılıyorsan o şu formülle tanımlanıyor: γ = 1/√(1‑v²/c²). Buradan v, c’ye yaklaştıkça payda sıfıra yaklaşıyor ve γ patlıyor, yani sonsuza gidiyor.

    İşin özeti şu: Enerji formülü E = (γ‑1)mc². Yani bir cisme ne kadar enerji verirsen ver, v → c olduğunda γ → ∞ olduğundan gerekli kinetik enerji de sonsuza gidiyor. Elinde ne kadar büyük birreaktör veya yakıt olursa olsun, sonsuz enerji veremezsin. İşte kütle buradan çıkıyor aslında; kütlen olan bir şeyi ışık hızına çıkarmak için sonsuz enerji lazım, o da imkansız. Fotonlar kütlesiz olduğu için onlar ışık hızında gidebilir, onlar istisna.

    Ama senin değindiğin fiziksel yük kısmı da ayrı bir konuya değiniyor. Hızlanma ivmesi sırasında cisme binen yükler, relativistik momentum artışı gerçekten malzeme açısından kritik. Parçacık hızlandırıcılarında bile bu yüzden senkrotron radyasyonu diye bir şey oluşuyor; ivmelenen yüklü parçacıklar enerji kaybedip etrafa foton saçıyor. Yani örneğin bir uzay gemisi düşünsün, ışık hızına yakın hızlanırken iç yapıya binen mekanik gerilimler, malzemenin akım sınırını (yield strength) aşarsa kalıcı deformasyon yapabilir. Bu yüzden mühendislik tarafında hız sensöründen v/c okuyup belli bir eşiği (mesela 0.85) geçince ivme komutunu iptal etmek, yapısal gerilme sensörlerinden σ değerini takip edip yükü dağıtmak gibi fail-safe mantığı geçerli. Teorik bir lafa değil, gerçek bir mühendislik kısıtı.

    Özetle: Kütlemiz bizi ışık hızından alıkoyan şey, artan Lorentz faktörüyle sonsuz enerji ihtiyacı. Hızlanma yükleri ise pratikte o hızlara yaklaşırken karşılaştığımız ikinci büyük engel. Umarım netleştirir, takıldığın yer olursa tekrar yazarız.

    "Galileo Galilei’nin 1610’da Jüpiter’in 4 uydusunu ilk kez gördüğü o gece…"
2 yazı görüntüleniyor - 1 ile 2 arası (toplam 2)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Uzayı.com'da ara

En az 3 karakter yazın.

Keşfet