Hokkaido adasındaki bir madenden 20 yıl önce çıkarılan, daha önce tanımlanamayan bir zırhlı dinozorun kafatası fosili, yeni bir tür olarak sınıflandırıldı. Bu keşif, Japonya’dan yapılan ilk ankylosaur (zırhlı dinozor) tanımıdır ve Asya’daki ikinci zırhlı dinozor türüdür.
Nipponopelta yezoensis. Görsel: TotalDino / CC BY 4.0.
Yeni tanımlanan dinozor türü, yaklaşık 96 ila 94 milyon yıl önce, Geç Kretase döneminde yaşamıştır. “Nipponopelta yezoensis” adı verilen bu yeni tür, ankylosaurların iki ana grubundan biri olan nodosaurid alt familyasına aittir.
Hokkaido Üniversitesi paleontoloğu Shumpei Oyabu ve çalışma arkadaşları, “Geleneksel olarak bilinen ankylosaurlar (şu anda Euankylosauria), nodosauridler ve ankylosauridler olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılır. Bu gruplar, Kretase dönemine ait fosil kayıtlarında en sık bulunan dinozor türlerindendir” şeklinde bir açıklama yaptılar.
Nodosauridlerin coğrafi dağılımı, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Asya, Avrupa ve Antarktika gibi beş kıtaya yaygınken, ankylosauridler daha çok Kuzey Amerika’da bulunmuştur. Nodosauridler genellikle denizel tortularda daha sık rastlanırken, ankylosauridlerin ise daha çok kıyı ve deltalarla sınırlı kalmıştır.
Asya’da nodosauridler, Japonya ve Çin’deki orta Kretase dönemine ait fosillerde bulunurken, Kuzey Amerika ve Avrupa’daki kadar yaygın değildir. Hokkaido’daki Hikagenosawa Formasyonu’nun üst kesiminde bulunan bir konkresyondan çıkarılan kısmi bir kafatası, omurga parçaları ve dişler, başlangıçta nodosaurid olarak tanımlanmış ancak daha sonra detaylı incelemeler sonucunda yeni bir tür olduğu anlaşılmıştır.
Oyabu ve çalışma arkadaşları, üç boyutlu bilgisayarlı tomografi (BT) taraması kullanarak daha önce görünmeyen kafatası bölgelerini dijital olarak yeniden yapılandırmayı başardılar. Bu sayede alt çene kısmı, iki sağlam diş ve özellikle dinozorun sol iç kulağı gibi yapılar detaylı bir şekilde incelendi. Taramalar ayrıca, kafatasının arka kısmındaki karakteristik özellikleri ortaya çıkardı.
Genetik analizler, Nipponopelta yezoensis’in Kuzey Amerika ve Avrupa’daki Pawpawsaurus, Panoplosaurus, Edmontonia ve Denversaurus gibi nodosaurid türleriyle daha yakın bir ilişki içinde olduğunu gösterdi. Bu durum, dinozorun atalarının milyonlarca yıl önce farklı kıtalar arasında nasıl hareket ettiğini anlamak için önemli ipuçları sunuyor.
Araştırmacılar ayrıca, ankylosaurların tercih ettiği habitatların zamanla nasıl değiştiğini de araştırdılar. Yapılan analizler, bu dinozorların genel olarak kıyı bölgelerinde ortaya çıktığını, ancak bazı türlerin daha sonra iç kesimlere göç ettiğini gösteriyor. Nipponopelta yezoensis’in ise deniz etkisindeki ortamlara olan tercihi devam etmiştir.
“Habitat analizi, Nipponopelta yezoensis’in deniz etkisindeki ortamlarda yaşadığını, muhtemelen kıyı veya deltalar halinde bulunduğunu gösteriyor. Bu türün dağılımı üzerinde önemli bir rol oynamıştır” şeklinde bir açıklama yapıldı.
Nipponopelta yezoensis keşfi, Cretaceous Research dergisinde yayınlanan bir makalede detaylı olarak anlatılmıştır. S. Oyabu ve diğerleri, “Üst Kretase dönemine ait Hikagenosawa Formasyonu’ndan bulunan yeni nodosaurid ankylosaur (Dinosauria: Ornithischia), Asya nodosaurid ankylosaurlarının dağılımını anlamamıza yardımcı oluyor” başlıklı makale, dinozorların evrimi ve coğrafi dağılımı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
