NASA/ESA’nın Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan son araştırmalar, Samanyolunun, Büyük Patlama’dan sadece iki milyar yıl sonra, bir cüce galaksiyi yuttuğuna dair kesin kanıtlar ortaya koydu. Bu keşif, Samanyolunun tarihindeki en önemli birleşmelerden birini gözler önüne seriyor.
Yaklaşık 11.8 milyar yıl önce, “LKH” olarak adlandırılan bir cüce galaksi, erken dönemdeki Samanyolunu bünyesine kattı. Günümüzde Samanyolu, milyarlarca yıldızı barındıran devasa bir spiral galaksidir.
Ancak, Samanyolunun her zaman bu kadar büyük olmadığını belirtmek gerekiyor; gaz bulutlarından yeni yıldızlar oluşmasının yanı sıra, diğer galaksilerden yıldızlar, gaz ve karanlık madde toplayarak büyüdü. En son büyük birleşme ise, 6 milyar yıl önce başlayan ve hala devam eden “Yengeç Cüce Galaksisi” ile gerçekleşti.
Geçmişe dönüp baktığımızda, araştırmacılar, “Gaia-Sausage-Enceladus” adlı başka bir cüce galaksinin de 10 milyar yıl önce Samanyolunu bünyesine kattığını belirledi. Bu antik birleşme, Samanyolunun yıldız disk yapısını önemli ölçüde etkiledi. Bu iki büyük birleşmenin arasında ise, daha küçük çaplı birleşmeler yaşandı.
“Bizim evimiz Samanyolu Galaksisi, ancak bu ‘evin’ nasıl inşa edildiğini tam olarak bilmiyoruz,” diyen Bologna Astrofizik Gözlemevi’nden astronom Dr. Davide Massari, “Bu çalışmada, ilk önemli yapı taşlarının nereden geldiğini keşfettik: LKH adını verdiğimiz bir cüce galaksi.” şeklinde konuştu.
Dr. Massari ve ekibi, Samanyolundaki 39 küresel yıldız kümesini inceleyerek, Hubble Uzay Teleskopu’nun gözlemleri ve gelişmiş istatistiksel modellemeler kullanarak, bu kümelerin yaşlarını ve kimyasal kompozisyonlarını belirledi. Bu analizler sonucunda, Samanyolunun tarihinde üç farklı olay tespit edildi: Birincisi, Samanyolunun kendisini temsil ediyor; ikincisi, “Gaia-Sausage-Enceladus” birleşmesini gösteriyor; üçüncüsü ise, “Gaia-Sausage-Enceladus” birleşmesinden yaklaşık 1.8 milyar yıl önce gerçekleşen bir birleşmeyi ortaya koyuyor.
Bu sistemin, kısa adıyla LKH, “Gaia-Sausage-Enceladus” cüce galaksisine benzer bir yıldız kütlesine sahip olduğu ve büyük çoğunlukla iç bölgelere malzeme taşıdığı tahmin ediliyor. Dr. Massari, “Geçmişte yapılan bazı çalışmalar, Samanyolunun ilk evrelerinin sadece kendi galaksimizde doğan yıldızlarla tanımlandığını savunuyordu,” dedi. “Ancak, burada gösterdiğimiz gibi, dış galaksilerde doğan yıldızların da dikkate alınması gerekiyor.”
Bu önemli keşif, yayınlanan bir makalede ayrıntılarıyla sunuluyor. (D. Massari et al., Evidence of a massive accretion event 1.8 billion years before the Gaia-Sausage-Enceladus merger. Nat Astron, published online August 17, 2026; doi: 10.1038/s41550-026-02931-5)
Kaynak: Sci.News Archaeology & Paleontology
