NASA, 23 Eylül’de astrofizik alanında yeni bir görev sınıfı olan “Probe Explorers” (Keşif Probe’ları) kapsamında ilk seçimini açıkladı. Ajansın evrenin tarihi ve gelişimini çalışmaya yönelik taahhüdünün bir parçası olarak öne sürdüğü PRIMA görevi, geliştirilmenin bir sonraki aşamasına ilerledi. Bu görev ile yeni program, astrofizik ve heliofizik görevlerine özelleşen ajansın en uzun süredir kesintisiz yürütülen Explorers Programı (Keşifçiler Programı) çerçevesinde işleyecek.
Yeni görev sınıfı, Astro2020 olarak bilinen ve “Pathways to Discovery in Astronomy and Astrophysics for the 2020s” (2020’ler için Astronomi ve Astrofizikte Keşfe Yolculuk) başlıklı NASEM’in 2020 Dekad Anketi önerilerine dayanarak oluşturuldu. NASA, PRIMA’yı kavram çalışmalarının detaylı değerlendirmesinin ardından seçti; değerlendirme, görevin Dekad Anketi’nin bilim hedefleriyle uyumu, maliyet ve zamanlama ile gelecekteki daha büyük görevleri destekleyebilecek teknolojilerin kullanımına dayandı.
Birleşik Bir Keşif Ağı
PRIMA’nın tasarımı, far-kırmızı ötesi (FIR) dalga boyunda derin ve hassas gözlemler gerçekleştirecek, 1,8 metrelik (5,9 ayaklık) bir teleskopla donatılmış bir gözlem üssünü öngörüyor. Bu tasarım, ESA’ya ait ve 2009-2013 yılları arasında faaliyet gösteren Herschel’in çalışmalarının üzerine inşa edilirken, yakın-kırmızı ötesi (NIR) ve orta-kırmızı ötesi (MIR) gözlem üssü olan Webb ile radyo teleskopları arasındaki boşluğu dolduracak.
Bu dalga boyunda görülen nesneleri çalışarak PRIMA, evrenin en büyük gizemlerinden bazılarını çözmeye yönelik çalışmalar yürütecek. Bunlar; güneş sistemimizin ötesinde gezegen oluşumu, galaksilerin ve süper kütleli kara deliklerinin (SMBH’ler) nasıl büyüdüğü ve geliştiği ile kozmik zaman içinde tozun ve ağır elementlerin birikmesi yer alıyor. Bu çalışmalar, evrenin bugün sahip olduğu görünümü nasıl kazandığına dair anlayışımızı derinleştirecek.
“Bir Görev Tek Başına Yetmez”
NASA Merkezinde Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, NASA’nın basın açıklamasında konuyu şöyle değerlendirdi:
Bir görev tek başına evrenin tüm gizemlerini çözemez. Ancak PRIMA ile filosumuzun keşif yeteneklerini far-kırmızı ötesi dalga boyuna yayarak, kozmosa son derece kapsamlı bir bakış sağlıyoruz. Webb ve Roman uzay teleskoplarımızla on yılın her iki yarısında da üst düzey görevlerin fırlatılması için bir tempo belirledik. Bu tempoyu koruyacağız ve PRIMA ile sonraki onyılı başlatacağız; bu, benzeri güce sahip görevlerin sürekli olarak hazır olmasını sağlayacak bir üretim hattının parçası olacak.
Shawn Domagal-Goldman, NASA Merkez Astrofizik Bölümü Direktörü
Bu açıklama, ajansın tek büyük görevlerle sınırlı kalmadan, daha geniş bir keşif ağı kurma stratejisini ortaya koyuyor. PRIMA’nın Webb ve Roman teleskoplarıyla birlikte, on yılın her iki döneminde üst düzey görevlerin ardışık olarak başlatılacağı planlı bir sürecin parçası olması, ajansın uzun vadeli astrofizik vizyonunun bir yansıması.
Geliştirme Aşaması ve Uluslararası İş Birliği
PRIMA şimdi B aşaması geliştirmesine girişerek uzay aracının ön tasarımını ve teknoloji geliştirmesini ilerletiyor. Görevin yetenekleri, maliyet etkinliği ve hazırlığını değerlendiren bir onay incelemesinin ardından PRIMA, C aşamasına ilerleyecek; bu aşamada görevin fiyatı 1,2 milyar dolarla sınırlandırılacak (fırlatma ve diğer ilgili maliyetler hariç). Tüm geliştirme aşamalarının tamamlanmasının ardından gözlem üssünün hedef fırlatma tarihi 2033 olarak belirlendi. NASA’nın İtki Laboratuvarı (JPL), PRIMA’yı Goddard Uzay Uçuş Merkezi ve Marshall Uzay Uçuş Merkezi ile ortaklık içinde yönetecek.
Görev, uluslararası iş birliğini de içerecek; UK Space Agency (İngiltere Uzay Ajansı), Centre National D’Etudes Spatiales (CNES), Agenzia Spaziale Italiana (ASI), Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR), Canadian Space Agency (CSA), Korea Astronomy and Space Science Institute (KASI), Korea AeroSpace Administration (KASA) ve Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) katkılar sağlayacak.
PRIMA görevi, insanlığın derin evrene açılan bir sonraki penceresidir. Gezegenlerin, yıldızların, kara deliklerin oluşumunu ve hatta Dünya’daki suyun nasıl ortaya çıktığını daha iyi anlamak için kozmik zaman içindeki belirsizliği gün yüzüne çıkaracak.
Nicky Fox, NASA Uzay Görevleri Yönetiminin Yardımcı Yöneticisi
Görevin uluslararası ortaklarla yürütülmesi, PRIMA’nın teknik ve finansal yükünü paylaşırken aynı zamanda keşif sonuçlarının küresel ölçekte paylaşılmasını da kolaylaştıracak. Ajansın bu yeni görev sınıfıyla evrenin far-kırmızı ötesi görünümüne dair boşluğu doldurmayı hedeflemesi, astrofizik alanında on yıllara yayılan bir araştırma sürecinin ilk adımı olarak değerlendiriliyor.
Henüz yorum yok