Kozmik mikrodalga arka plan ışınımı (CMB), gözlemlenebilir evrenin her yerine yayılan, evrenin erken döneminden kalma bir relic (artık) radyasyonudur. Mikrodalga bölgesinde en güçlü olan bu zayıf arka plan parıltısı, herhangi bir yıldıza, galaksiye veya nesneye ait değildir ve neredeyse tüm yönlerde eşittir.
Tanım
Kozmik mikrodalga arka plan ışınımı, aynı zamanda relic radyasyon olarak da adlandırılır ve gözlemlenebilir evrenin her alanında uzayı dolduran bir mikrodalga radyasyonudur. Standart optik teleskopla yıldızlar ve galaksiler arasındaki arka plan neredeyse tamamen karanlıktır; ancak yeterince duyarlı bir radio teleskop, herhangi bir yıldıza, galaksiye veya başka nesneye bağlanmayan, neredeyše uniform (düzgün) zayıf bir arka plan parıltısı tespit eder. Bu parıltı elektromanyetik spektrumun mikrodalga bölgesinde en güçlüdür.
Bağlam
CMB'nin enerji yoğunluğu, evren tarihin boyunca yaydığı tüm yıldızların fotonlarının enerji yoğunluğunu aşar. Bu ışınım, evrenin erken döneminden kalan bir kalıntı olarak kabul edilir ve kozmolojik modellerde evrenin kökeni ve gelişimi açısından önemli bir bağlam sağlar.
Örnek
1964 yılında Amerikalı radio astronomları Arno Allan Penzias ve Robert Woodrow Wilson'ın CMB'i tesadüfen keşfetmesi, 1940'larda başlatılan çalışmaların bir sonucuydu. Bu keşif, optik olarak karanlı görünen arka planda bile mikrodalga bölgesinde algılanan uniform bir ışınım bulunduğunu gösterir.