Astronomlar, Güneş Sistemi‘nin derinliklerinde, Jüpiter ve Neptün arasındaki bölgede bulunan cüce gezegenlerin (Centaurlar) dönüşüm sürecini yakından takip ediyor. Bu gök cisimleri, gaz devleriyle olan etkileşimleri nedeniyle genellikle kararsız yörüngelere sahip olup, yerçekimsel kuvvetler tarafından sürekli olarak itilerek ya iç Güneş Sistemi’ne doğru savruluyor veya uzayın derinliklerine gönderiliyor. Centaurlar aynı zamanda asteroitler ve kuyruklu yıldızlar arasındaki bir geçiş zonunu temsil ediyor. Bu nedenle, bu cisimleri incelemek, buzlu gök cisimlerinin nasıl kuyruklu yıldızlara dönüştüğünü anlamak için önemli bir fırsat sunuyor; bu konuda yapılan son bir çalışma da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Bu araştırmada, bilim insanları James Webb Uzay Teleskopu ve Gemini North gözlemevi gibi gelişmiş teknolojileri kullanarak “450P/LONEOS” olarak adlandırılan bir Centaur cisminin incelenmesini sağladı. Bu özel cisim, 1992 yılında Satürn ile yakın bir karşılaşma yaşamış ve bu durum yörüngesinde önemli değişikliklere yol açmıştı. Sonuç olarak, perihelion noktasında Jüpiter’in yörünge mesafesine ulaşmış oldu. Böylece, “450P/LONEOS” cismi, diğer kuyruklu yıldızlar gibi bir buhar ve toz kuyruğu oluşturarak aktif hale geçmiş ve adeta bir kuyruklu yıldız vücuduna dönüşüm sürecine girmiş.
“450P/LONEOS” cismi, yeni perihelion noktasına doğru hareket ederken, bilim insanları bu cismin uçucu gazlar salmaya başladığını ve kuyruğunun oluşumunu gözlemlediler. Bu kuyruğun spektral analizleri yapıldığında, beklenen miktarda su buharı tespit edilmediği görüldü. Genellikle kuyruklu yıldızların “kirli kar topları” olarak kabul edildiği düşünüldüğünde, bu durum oldukça şaşırtıcı bir bulgu. Bunun yerine, güçlü bir karbon dioksit varlığı tespit edildi. Görünüşe göre, kuru buz (karbondioksit) cismin kuyruklu yıldızlara dönüşümünü tetikleyen temel faktör.
Bilim insanlarına göre, “450P/LONEOS” cisminin buzları büyük ölçüde amorf ve gözenekli bir yapıda bulunuyor olabilir. Isınmaya başladığında, su buzu kristalleşerek karbon dioksit salınımına yol açıyor. Bu hipotezi destekleyen önemli bir bulgu ise, cismin toz kuyruğunda bulunan buz kristalleri.
Eğer “450P/LONEOS” cismi gelecekte Satürn ile yakın bir karşılaşma yaşarsa, yörüngesi daha da iç Güneş Sistemi’ne doğru kayabilir. Bu durum, buz kristallerinin buharlaşmasına ve kuyruğun ağırlıklı olarak sudan oluşmasına neden olabilir. Ayrıca, birçok yörünge tamamlandıktan sonra cisim, kolayca erişilebilir karbondioksitin büyük bir kısmını kaybederek esasen sadece su içeren bir yapıya dönüşebilir. Bu durum, buzlu bir gök cisminin zaman içinde nasıl bir kuyruklu yıldız haline geldiğinin mükemmel bir örneğini sunmaktadır.
