Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), Chang’e 5 misyonuyla robotik bir uzay aracını Ay’a gönderdi. Bu görevin amacı, Ay yüzeyinden numune toplamak ve bu değerli materyalleri Dünya’ya geri getirerek bilim insanlarının kapsamlı analizler yapmasını sağlamaktır. Sovyetler Birliği’nin 1976’daki Luna 24 görevinin ardından, bu misyon Ay’dan malzeme getiren ilk görev olma özelliği taşıyor.

Chang’e 5, CNSA’nın daha geniş kapsamlı bir planın önemli bir parçası. Çin mitolojisindeki Ay tanrıçasının adı verilen bu misyon serisi, teknolojik yetenekleri istikrarlı bir şekilde artırmayı ve gelecekteki insanlı inişler için zemin hazırlamayı hedefliyor.

Chang’e 5 Misyonunun Bugüne Kadarki Başarıları

Diğer iki araç – numune toplama aracı ve yükseliş aracı – 1 Aralık’ta Mons Rümker olarak bilinen devasa bir dağın yakınında iniş yaptı. Bu dağ, diğer birçok Ay misyonunun keşfettiği geniş bir volkanik düzlük olan Oceanus Procellarum (“Fırtına Okyanusu”) içinde yer alıyor.

Şu anda Ay yüzeyinde bulunan dört aktif uzay aracından biri Chang’e 5. Diğerleri arasında 2013’te iniş yapan Chang’e 3 iniş aracı ve Ocak 2019’da Ay’ın uzak tarafına birlikte inen Yutu 2 gezgini bulunuyor.

İnişinden saatler sonra, Chang’e 5 hızla çalışmaya başladı. Uzay aracı, kolunu kullanarak Ay yüzeyinden numune topladı. İniş aracı, bazıları 6,5 metre derinliğe kadar kazılarak elde edilen 2 kilogramlık numuneyi başarıyla topladı.

Uzay aracı güneş enerjisiyle çalışıyor ve bu nedenle tüm çalışmalarını Mons Rümker’deki gün batımından önce tamamlamak zorundaydı (Ay’da bir gün yaklaşık 29 Dünya günü sürer, yani Ay yüzeyindeki bölgeler iki hafta sürekli güneş ışığı alır ve ardından iki hafta karanlık görür).

Ay yüzeyinde geçirdiği süre boyunca, Chang’e 5, 12 gram ağırlığında ülkenin ilk kumaş bayrağını Ay’da dikti. Önceki Chang’e misyonlarında Çin bayrakları uzay aracının yanına boyanmıştı.

3 Aralık’ta, inişinden sadece iki gün sonra, Chang’e 5 numunelerini yükseliş aracına yerleştirdi ve bu araç Ay yörüngesine geri döndü. Modül, 5 Aralık’ta bir yörünge aracıyla kenetlenerek tarihin ilk Ay yörüngesi etrafındaki manevrayı gerçekleştirdi. Numuneler, yörünge aracındaki bir kapsüle aktarıldı ve bu kapsül Dünya’ya geri dönmeden önce yaklaşık bir hafta boyunca yörüngede kalacak.

Numunelerin yıl sonundan önce Siziwang Banner, İç Moğolistan’da bulunan CNSA’nın Shenzhou uzay araçlarıyla astronotları eve getirdiği merkeze ulaşması bekleniyor.

Çin’in Chang’e 2 ile Elde Etmeyi Umduğu Bilgiler

Mons Rümker yakınındaki kayaların, 3 milyar yıllık Apollo astronotlarının Oceanus Procellarum’da topladığı numunelerden çok daha genç olduğu tahmin ediliyor. Bu malzeme, bilim insanlarına Ay’ın diğer bölgelerinde volkanizma sona erdikten sonra bile bu bölgenin neden jeolojik olarak aktif kaldığını anlamalarına yardımcı olabilir.

Misyonun başarıları ayrıca gelecekte astronotların Ay’a gönderilmesi için planlar yapılmasına da katkı sağlayacak. CNSA’nın Lunar Exploration and Space Program Merkezi Direktörü Liu Ran, “Kenetlenme ve yanaşma manevrası, iniş ve kalkış gibi teknik unsurların birleşimi, gelecekteki derin uzay keşifleri ve [insanlı] Ay misyonları için teknik bir temel oluşturmuştur” şeklinde ifade etti.

Kaynak: Space.com