Deniz Altında “Uzay İstasyonu”ndan Dünya’ya Dönüş: Bir Deniz Adamı Eve Geri Döndü

Sualtı “uzay görevimiz” sona eriyordu ve ben de ISS’teki bir astronotun Dünya‘ya dönüş öncesi hissettiği şeyi hissediyordum. Bir yandan eve, sevdiğin insanlara, taze yiyeceklere ve sıradan hijyene dönmek için heyecanlısın; diğer yandan ise mürettebatını ve uzayda olmanın inanılmaz deneyimini özleyeceğini biliyorsun.

SEA STAR mürettebatı ve ben görevimiz sırasında Dünya’dan ayrılmamış olsak da, evimiz olan bu gezegenin yüzeyinden beş gün boyunca ayrıldık. Gördüğümüz tek şey bizi çevreleyen yeşil bir uzaylı dünya suyuydu. Bunu, ISS’teki astronotlar gibi yaşayıp çalışmak için yaptık. Astronotların karşılaştığı uzay zorluklarıyla uğraşmak yerine, dalış yapanların deniz suyunda araştırma yaparken yönetmek zorunda kaldığı bazen eşit ölçüde zorlu konularla uğraştık.

Sualtı “ISS’imiz”, Florida’daki Key Largo’ya yakın, 22 feet (7 metre) derinlikte yerleşen Jules’ Undersea Lab’di. Görevimizin sonunda heimiz resmen aquanaut olmuştuk. Bir aquanaut, doygunluk olarak adlandırılan bir durumda, 24 saatten uzun süre yüzeye çıkmadan saltıpta su altında kalan bir deniz altı kaşifidir.

Paul Bakken, ekipman testleri gerçekleştiriyor. (Görsel kredisi: Dr. Michaela Musilova)

Bu anlamda doygunluk, bir kişinin vücudunun dokularının belirli bir derinlik ve basınçta alabileceği en üst düzey inert gazı (nitrojen gibi) emmesi için yeterince uzun süre su altında nefes almasıyla elde edilen fizyolojik durumdur. Aquanaut terimi, Latince “aqua” (su) ve Yunanca “nautes” (denizci) kelimelerinden türetilmiştir.

Bir aquanaut olmakla ilgili özleyeceğim birçok şey vardı. Bunlar, bizi su altında canlı tutan yaşam destek sistemlerimizin sürekli çıkardığı gürültülerin yanı sıra banyo tesisatı sorunları ve basınç altında yaşamanın getirdiği bazı sağlık kaygıları içeriyordu. Ayrıca çevremizdeki ortamın düşük görüş mesafesi nedeniyle “uzay yürüyüşlerimizi” (dalışlarımızı) gerçekleştirirken oldukça dikkatli olmamız gerekiyordu.

Buna rağmen, bu görev sırasında türden bir “altyüzey etkisi” yaşadım. Çoğu astronot, tüm dünyamızı uzaydan gördükten sonra bir “üstünörünüm etkisi” yaşadıklarını bildiriyor; bu da genellikle onları benzersiz gezegenimize daha da çok değer biçmeye yönlendiriyor. Ben de güneşin ışınlarının sudan süzüldüğünü gördüğümde benzer bir şey hissettim. Onlara ulaşamıyordum, ancak uzaktan keyfini çıkardım. Günlük hayatım o kadar yakındı, aynı zamanda o kadar uzağımdı. Bu bana hem özlem hem de öncekinden daha fazla ev dünyamıza bakmaya yönelik daha güçlü bir kararlılık verdi.

SEA STAR görevinin programını yöneten Dr. Michaela Musilova. (Görsel kredisi: Jenn Pint)

Görevimiz için planladığımız tüm farklı bilimsel projeleri gerçekleştirebildiğimiz için müteşekkirim. Mürettebat komutanı olarak, genellikle mürettebatı yönetmek ve araştırma projelerini denetlemek konusunda işim düşüyor; bu, daha önce yönettiğim 40 benzetilmiş uzay görevinin çoğu için geçerliydi. Neyse ki, bu kez mürettebatım deneyimli analog astronotlardan ve dalış uzmanlarından oluşuyordu, bu nedenle görev çoğunlukla pürüzsüz geçti.

Bu görev için seçtiğimiz araştırmalar uzun süreli uzay görevleri için ilgiliydi. ISS’ye yalnızca sınırlı sayıda astronot gönderebildiğimiz ve sınırlı sayıda bilimsel faaliyet gerçekleştirebildiğimiz için, su altı istasyonları bize benzetilmiş, yani simüle edilmiş uzay görevleri yürütmek için değerli bir yol sağlıyor. Ayrıca Jules’ Undersea Lab’in etrafındaki doğayı korumaya yardımcı olmak için su altı vakum cihazı türünü kullanarak bazı çevresel koruma çalışmaları da gerçekleştirdik.

Bilimsel projem, bilişsel yeteneklerimiz ve tepki sürelerimiz basınç altında değişiyor mu diye çalışmaya odaklandı. Bu çalışma, Çek Cumhuriyeti’ndeki Ostrava Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Ostrava Hastanesi’nin Hyperbaric Medicine (Basınçlı Tıp) Merkezi ile işbirliğimin bir parçası. Tüm mürettebat, bu testlere verdikleri tepki sürelerinin görev sırasında görevden öncekinden daha yavaş olduğunu açıkça hissetti.

SEA STAR mürettebatının günlük ekip toplantısı. (Görsel kredisi: Jenn Pint)

Mikro yeşillerin tohumlarının basınç değişikliklerinden nasıl etkilendiğini de görmek istedik. Sağlık ve Güvenlik Sorumlumuz Dr. Brandy Nunez, görevimize başlamadan önce kale ve süper salata karışımımızın bir kısmını yetiştirdi; diğer tohumlar ise büyüme yolculuklarını suyun altında tamamladı. Tüm tohumlar, inişleri sırasında kademeli ve ani basınç salınımı olmak üzere iki farklı basınç ayarı kullanılarak su altı istanıza aktarıldı. Hasat ettikten sonra, son tür tohumların gerçekten bazı barotraumalara (havacılıkta ani basınç artışı nedeniyle oluşan hasar) uğradığını görebildik.

İcra Memuru Paul Bakken’in çalışması, lojistik transfer konteynerlerinin önemli çevresel basınç değişikliklerine maruz kaldığında iç basınçlarının yönetimiyle ilgiliydi. Dördüncü ekip üyesi Görev Uzmanı Jenn Pint ise simüle edilmiş uzay görevleri sırasında çevresel ve ekip etkileşimi faktörlerini analiz etmek için bir taksonomi geliştirmek üzere Interstellar Performance Labs ile çalıştı.

Dr. Michaela Musilova, Jules’ Undersea Lab’da basınç altında yeşillerin büyümesini inceliyor. (Görsel kredisi: Dr. Michaela Musilova)

Bu projelerin yanı sıra, su altı yürüyüşlerimiz sırasında nötr yüzdürme deneyleri gerçekleştirdik ve ayrıca Slovakya’daki lise ve üniversite öğrencileri tarafından geliştirilen çevresel sensörleri test ettik. Bu sensörler, simüle edilmiş uzay yerleşimimizin yaşam koşulları hakkındaki bilişsel çalışma için önemli tamamlayıcı bilgiler sağladı.

Ayın ISS’deki astronotları gibi biz de zamanımızın bir kısmını halkla ilişkiler ve eğitim çalışmalarına ayırdık. Bizim durumumuzda, Slovakya’daki simüle edilmiş uzay istasyonu Cosmic Region’i aradık ve oradaki ekibe su altı yerleşimimizi gezdirdik. Ekip arkadaşlarım o sırada nazikçe suya girerek bir uzay yürüyüşü gerçekleştirdi ve görevimizdeki çalışmalarımızın nasıl olduğunu gösterdi.

Dr. Michaela Musilova, bir “uzay yürüyüşü” sırasında su altı vakumunu kullanıyor. (Görsel kredisi: Dr. Brandy Nunez)

“Uzay kıyafetimi” (dalış ekipmanım) bir kez daha giydiğimde, tekrar o bunaltıcı deniz altı havasını nefes aldım ve ardından “Dünya”ya dönmek için suda batırım. Mürettebatım ve ben, bedenlerimizin daha düşük basınçlara uyum sağlaması için etrafımızdaki lagünün etrafında uzun bir dolanış yolu izledik. Yalnızca 22 feet (yaklaşık 6,7 metre) derinlikte olmamıza rağmen, doygunluğa ulaşmış bir sürenin ardından aquanotların karşılaşabileceği basıncı azalma ile ilgili küçük bir risk hâlâ mevcuttu. Son adım, nihayetinde su yüzeyine çıkmaktı. İşte o anda hepimiz tekrar temiz havayı nefes almanın ve güneşi yüzümüzde hissetmenin keyfini çıkardık; ancak Florida’daki sıcaklık bizi tekrar hızlıca gölgeye çekmeye zorladı 😉.

Dr. Michaela Musilova’yı kendi web sitesinde ve sosyal medyada takip edebilirsiniz: @astro_michaela (Instagram, TikTok ve Threads), @Dr. Michaela Musilova (Facebook) ve @astro-michaela.bsky.social (Bluesky).