James Webb Uzay Teleskobu (JWST), erken evrende bulunan gizemli “küçük kırmızı noktalar” olarak adlandırılan yapıları keşfetti. Bu yapılar, yüksek enerjili kozmik “hayalet parçacıklar” adı verilen nötrinoları yayabilecek kara delikleri barındıyor olabilir.
Nötrinolar, yüklü olmayan ve neredeyse kütlesiz parçacıklardır ve her saniye yüzlerce trilyonu vücudumuzdan geçer. Ayrıca, Dünya’da sıkça tespit edilen yüksek enerjili nötrinoların kaynağı hala bir gizemdir.
Bir başka kozmik gizem ise “küçük kırmızı noktaların” varlığıdır. JWST tarafından keşfedilen bu yapılar, Büyük Patlama’dan yaklaşık 600 milyon yıl sonra yaygınken, evren 2 milyar yıla ulaştığında kaybolmaya başlıyorlar. Bazı araştırmacılar, bu ilginç küçük galaksilerin yoğun kozmik toz bulutlarının içinde gömülü kara delikleri barındırabileceğini teorileştiriyor.
Eğer bu doğruysa, “küçük kırmızı noktalar” yüksek enerjili nötrinoların önemli bir kaynağı olabilir ve böylece bu iki gizemi birbirine bağlayabilir. Nötrinolar, protonlar gibi diğer parçacıkların ışık parçacıkları (fotonlar) veya farklı türdeki madde ile çarpıştığında oluşur. Bu genellikle yoğun gaz ortamlarında meydana gelir, ancak nötrinoların “hayalet” benzeri özellikleri sayesinde evrene rahatlıkla yayılabilirler.
Genellikle yüksek enerjili nötrinolar üreten olaylar aynı zamanda yüksek enerjili fotonlar olan gama ışınlarına da yol açar. Ancak, nötrinolar kozmosun en yaygın ikinci parçacığı olduğu için, eğer tüm nötrino kaynakları aynı zamanda gama ışınları da üretseydi, evrenimizin gama ışını arka planı şu anda gözlemlediğimizden çok daha yüksek olmalıydı.
Bu durum, bazı yüksek enerjili nötrino kaynaklarının, gama ışınlarının kolayca kaçamadığı ortamlarda bulunması gerektiği anlamına gelir ve işte tam da burada “küçük kırmızı noktalar” devreye giriyor. Bu ilginç yapılar, galaktik jetler veya diğer dış akışlarla ilişkili çok az emisyon gösterir. Bu durum, araştırmacıların kara deliklerin ve ilgili yapıların yoğun toz ve gaz halolarının içinde gömülü olduğunu varsaymasına yol açtı. Bu halolar, radyo dalgaları gibi diğer türdeki emisyonları engelliyor.
Kuze ve meslektaşları, “küçük kırmızı noktaların” evrenin nötrino arka planına ne kadar katkıda bulunabileceğini tahmin ettiler. Bu analiz, eğer bu yapılardaki gömülü kara deliklerde parçacıkların hızlanması gerçekleşiyorsa, bu ortamların yüksek enerjili nötrinolar üreterek Dünya’da gözlemlenen yüksek enerjili nötrinoların önemli bir kısmını oluşturabileceğini gösterdi. Aynı zamanda, bu durum gama ışınlarının kaçışını da baskılayacaktır.
“Bireysel yapıları doğrudan gözlemlemek zor olsa da, bu çalışmanın önemini vurguluyoruz çünkü ilk kez, bu yapıların bolluğu göz önüne alındığında, yüksek enerjili nötrinoların bir kısmının kaynağını oluşturabileceğini gösteriyoruz,” dedi Kuze.
Nötrinolar birden fazla türde bulunur. Bu nedenle, ekibin bir sonraki adımı, gömülü kara deliklerin bulunduğu “küçük kırmızı noktalarda” üretilen nötrino türlerinin oranını belirlemek ve bunun gözlemlenen kozmik bolluklarla eşleşip eşleşmediğini görmek olacak.
Ekibin araştırması adlı bir dergide yayınlandı.
Kaynak: Space
