22 Ağustos: Bu akşam, Kuzey Krona takımyıldızındaki büyüleyici bir çift yıldızı gözlemleyelim. Boötes’in kite şeklinde olan yapısının en parlak yıldızı Arcturus ile üst sol köşede yer alan bu kavisli takımyıldız, batıdaki gökyüzünde hala yüksekte.
Kuzey Krona takımyıldızının kuzeybatısında bulunan hedefimiz, 5. büyüklükteki Zeta (ζ) Coronae Borealis. Bu yıldız, daha parlak 3.5 büyüklükteki Delta (δ) Boötis’in yaklaşık 6° kuzeydoğusunda yer alıyor. Küçük bir teleskopla kolayca ayrılabilen bu yıldız, iki bileşenden oluşuyor ve aralarındaki mesafe yaklaşık 6″. Daha parlak olanı 5.0 büyüklüğünde, daha sönük olan ise 5.9 büyüklüğünde. Her ikisi de mavi-beyaz parlıyor, ancak birbirlerine çok yakın oldukları için renkleri belirgin şekilde farklı görünebilir. Hangi renk tonlarını gözlemlediniz?
Aslında bu, muhtemelen tek bir yıldızdan daha fazlasını içeren bir sistem. Spektroskopik çalışmalar, daha doğudaki yıldızın (Zeta 2 olarak adlandırılan) bileşenlerinin de ayrılamadığını ve aynı zamanda birden fazla bileşenden oluştuğunu gösteriyor. Astronomlar bu verileri yorumlamakta zorlanıyorlar, bu nedenle sistemin kaç yıldızdan oluşabileceği tam olarak bilinmiyor! Daha fazla bilgi için, merhum astronom Jim Kaler’in STARS website adresindeki sayfasına göz atabilirsiniz.
Güneş doğuşu: 6:19. Gün batımı: 19:45. Ay yükselmesi: 17:29. Ay batışı: 01:30. Ay evresi: Artan hilal (85%). Bu saatler, 40° N 90° W konumundan yerel saate göre verilmiştir. Ayın aydınlanma oranı, aynı konumdan saat 22:00’de ölçülmüştür.
Yarın sabah yapılacak gözlem biraz daha zorlu olacak, ancak büyük bir teleskobunuz varsa veya astrofotoğrafçılık konusunda deneyiminiz varsa, denemeye değer bir şey.
Satürn’ün uydusu Iapetus, iki tonlu bir yüzeye sahip. Bir yarımküre diğerine göre çok daha parlak. Ayrıca gelgit kilitlenmesiyle Satürn’e bağlıdır; yörüngede dönerken aynı tarafı her zaman gezegenine doğru çevirir. Ancak biz Dünya’dan bakıldığında, uydunun dönen yüzlerini gözlemleyebiliriz. Batı enlemesine ulaştığında, yani Satürn’ün batısında en uzak noktasına geldiğinde, daha parlak yarımküresi bize doğruyken en parlak olur ve yaklaşık 10. büyüklüğe ulaşır. Yörüngesinin diğer tarafında, doğu enlemesine ulaştığında, daha karanlık yüzü bize dönük olur ve büyüklüğü 12’ye düşer.
Iapetus, 24 Ağustos’ta doğu enlemesine ulaşacak ve bu da onu her zamankinden daha sönük hale getirecek. Bu durum zaten onu tespit etmeyi zorlaştırıyor, ancak Satürn’den olan uzaklığı da bu zorluğu artırıyor. Uydunun, gezegenden yaklaşık 9.4′ batısında bulunacaktır. Hem sönük olması hem de Satürn’den uzak olması nedeniyle, görsel olarak tespit etmek zor olabilir, ancak karanlık bir gökyüzü ve büyük bir teleskop yardımcı olacaktır. Ayrıca astrofotograflarda da görünmesi bekleniyor, bu yüzden ekipmanınız varsa onu da deneyebilirsiniz.
Alison Klesman, Astronomy dergisinin kıdemli editörüdür. Astronomi alanında doktora derecesine sahiptir ve küçük gezegenlerden süperkütleli kara deliklere kadar çeşitli konuları incelemiştir.
GÖZLEM DEĞERLENDİRMELERİ (2)