NASA/ESA/CSA James Webb Uzay Teleskopunu kullanan astronomlar, yıldızlararası komet 3I/ATLAS’taki su buzungunun, küçük tanecikler içinde karanlık, kayalık malzemeyle karışık olduğunu buldu. Bu taneciklerin spektral özellikleri, güneş sistemimiz kometlerindeki buzu taneciklerinden farklı, ancak Neptün’ün ötesindeki bazı buzlu dünyaların spektrumlarına benziyor.
Protopapa et al, Webb kullanarak yıldızlararası komet 3I/ATLAS’i güneş sistemimizdeki buzlu cisimlerle karşılaştırdı; karşılaştırma, gezegen yapım birimlerinin erken oluşumuna dair ipuçları sunuyor; sağ üstte hem 3I/ATLAS hem de buzlu güneş sistemi kometi C/2024 E1, 3 mikron yakınlarında güçlü bir su-buz absorpsiyon bandı gösteriyor, ancak yıldızlararası komet 1.5 ve 2.0 mikron yakınlarında çok zayıf veya tamamen kayıp bantlara sahip; spektrumu, aynı zamanda karbondioksit buzu ve organikler gösteren Neptün’ün ötesindeki buzlu dünyaların sınıfının ortalık spektrumuna daha yakın; sol taraftaki (ölçekli değil) sanatçı konsepti, çoğu güneş sistemi kometi için yorumlanan nispeten saff buzu taneciklerini ayrı tozla karşılaştırırken, çalışmanın 3I/ATLAS için çıkardığı tozdan zengin buzu kümelerini gösteriyor. Görsel kredisi: SwRI / Silvia Protopapa / NASA / ESA / CSA / JWST.
“Yıldızlararası kometler, diğer yıldızların etrafındaki gaz ve toz disklerinde oluşmuş ve şimdi güneş sistemimizden geçen küçük buzlu cisimlerdir,” dedi Southwest Research Institute’da çalışan astronom Dr. Silvia Protopapa.
“3I/ATLAS ısındıkça, içinden kaçan gaz, buzu ve toz taneciklerini etrafındaki buluta, yani koma bulutuna taşır.”
“Bu tanecikler, kometin doğduğu koşullara dair ipuçları taşır.”
Dr. Protopapa ve meslektaşları, 3I/ATLAS’i Webb’in NIRSpec aletiyle üç tarihte gözlemledi: 6 Ağustos 2025, 22 Aralık 2025 ve 1 Nisan 2026.
Bu gözlemler, kometin 29 Ekim 2025’te Güneş’e en yakın geçtiği dönemin etrafında yaklaşık sekiz ayı kapsıyor.
Spektrumlar, su, karbondioksit ve karbon monoksitten gelen güçlü su-buz absorpsiyonu plus gaz emisyonu gösteriyor.
Ancak, genellikle buzlu kometlerde görülen daha zayıf su-buz imzaları soluk veya kayıptı.
Ekibin modellemesine göre, en iyi açıklamanın birkaç mikrometreden küçük tanecikler olduğu, her birinin su buzu ve yanıcı olmayan malzemenin bir karışımı olduğu belirtildi.
“3I/ATLAS’ın tanecikleri, kendi kuyrukluyıldızlarımızdakilerle neredeyse aynı boyutta,” dedi Dr. Protopapa.
“Onları ayıran şey gibi görünen, buzun içine karışan toz miktarı.”
Nisan 2026 tayfı, ayrıca daha büyük, mikrometrik boyutta buz zengini taneciklerin ikinci bir popülasyonuna dair ipucu veriyor.
“Zaman içindeki değişimlerin, Güneş’in tanecikleri her gözlemde farklı ısıtmasının sonucu olup olmadığını, yoksa Güneş’e yaklaşırken kuyrukluyıldızın yüzeyi aşınırken ortaya çıkan yeni malzemenin sonucu olduğunu henüz ayırt edemiyoruz,” dedi Maryland Üniversitesi’nden astronom Dr. Michael Kelley.
“Her iki olasılık da mümkün ve bunları ayırt etmek, ele almayı hedeflediğimiz açık soruların biri.”
Araştırmacılar ayrıca 3I/ATLAS’ı diğer kuyrukluyıldızlarla ve birkaç trans-Neptün nesnesi sınıfıyla karşılaştırdı.
Farklı yıldızların etrafında oluşan buzlu gezeginciklerin, saf buzdan, yanıcı olmayan malzemeyle karışık buza kadar uzanan bir buz tanecikleri sürekliliğini paylaşmış olabileceğini öne sürüyorlar; 3I/ATLAS ise yanıcı olmayan malzemece zengin uçta yer alıyor.
“İlk bakışta, 3I/ATLAS bildiğimiz buzlu kuyrukluyıldızlardan farklı görünüyor,” dedi Dr. Protopapa.
“Ancak onu kendi Güneş Sistemi’mizdeki uzak buzlu dünyaların yanına koyduğumuzda, artık yerinden ayrılmış gibi görünmüyor.”
“Bu, gezegenlerin buzu oluşturucu bloklarının, hem burada hem de diğer yıldızların etrafında, nispeten saf buzdan tozla karışık buza kadar değişen, mikrometrik ölçekli küçük tanecikler biçiminde ortak bir buz paylaşmış olabileceğini gösteriyor; burada 3I/ATLAS tozlu uçta yer alıyor.”
“Doğrulanırsa, bu ortak tanecik özellikleri aralığı, su buzunun fiziksel biçiminin erken dönemde, gezegen oluşum disklerinde belirlendiğini ve en azından kısmen orada oluşan buzlu cisimlerde korunduğunu işaret ediyor olabilir.”
Sonuçlar Astrophysical Journal Letters‘de yayımlandı.
Silvia Protopapa et al. 2026. JWST Reveals Refractory-rich Water Ice in Interstellar Comet 3I/ATLAS: Evidence for a Continuum of Grain Properties across Protoplanetary Disks. ApJL 1011, L11; doi: 10.3847/2041-8213/aea60d
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Henüz yorum yok