ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Voyager 2 adlı, yaklaşık 50 yıllık ömre sahip keşif aracında önemli bir güncelleme yaparak, kalan bilimsel aletlerinin daha uzun süre çalışmasını sağlayacak. Bu “Büyük Patlama” olarak adlandırılan işlem, uzayın derinliklerindeki yolculuğuna devam eden bu ikonik araca yeni bir soluk getirecek.
1977 yılında fırlatılan Voyager 2 ve ikiz kardeşi Voyager 1, plütonyumun bozunması sonucu oluşan ısıyı kullanan radyoizotop termoelektrik jeneratör adı verilen özel bir tür nükleer bataryayla çalışıyor. Ancak her iki araçtaki de plütonyum miktarı yılda yaklaşık dört watt oranında azalıyor.
NASA yetkilileri, “Uzay aracının güç kaynakları giderek daralıyor ve bu nedenle ekibin, gerekmeyen cihazları kapatarak enerji tasarrufu yapması gerekiyor” şeklinde bir açıklama yaptı. Bu kapsamlı güncelleme ile Voyager 2’nin güç tüketimi azaltılarak, kalan bilimsel aletlerin daha uzun süre çalışması hedefleniyor.
Bu güncellemenin ardından bile, her iki uzay aracında da bazı bilimsel cihazların kapatılması kaçınılmaz hale geldi. 2024 yılından bu yana Voyager 1 ve Voyager 2’de toplamda dört adet bilimsel cihazın çalışması durduruldu. Bu durum, elde edilen verilerin kalitesini etkileyebilecek önemli bir kısıtlama olarak değerlendiriliyor.
NASA, “Bu yeni güç ayarları sayesinde, tüm üç cihazın en az bir yıl daha çalışması mümkün olacak” açıklaması yaptı. Ancak Voyager 1’in de önümüzdeki aylarda benzer bir güncelleme alması planlanıyor. İletişim sürelerinin uzunluğu nedeniyle (her iki yönde yaklaşık 24 saat), bu tür güncellemelerin planlanması ve uygulanması oldukça karmaşık bir süreç gerektiriyor.
Voyager 1, Dünya’dan yaklaşık 15.9 milyar kilometre (25.5 milyar kilometre) uzaklıkta bulunurken, Voyager 2 ise 142 astronomik birim (Güneş ile Dünya arasındaki mesafenin katları) uzaklıkta yer alıyor.
Her iki uzay aracı da Güneş Sistemi’nin dış gezegenlerine ulaşmak için özel olarak tasarlanmıştı. Bu gezegenler, Güneş’e olan uzaklık sırasına göre Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Voyager 1 ve 2, öncelikle Jüpiter ve Satürn’ü ziyaret ettikten sonra farklı yörüngelere yönlendirildi.
Voyager 1, Güneş Sistemi’nin ekliptik düzleminin dışına doğru yönlendirilirken, Voyager 2 ise Uranüs ve Neptün’e doğru ilerleyerek bu gezegenleri ve uydularını keşfederek tarihe geçti. Voyager 2’nin son gezegensel yakınlaşması 1989 yılında gerçekleşti.
Her iki uzay aracı da hala yıldızlararası uzaydan bilimsel veriler gönderiyor. Voyager 1, 2012 yılında bu bölgeye girerken, Voyager 2 ise 2018’de aynı bölgeye ulaştı.