Uzayda insanlar ve robotların yan yana çalışması, bir zamanlar bilim kuginunun konusuymuş gibi görünüyordu; ancak NASA‘nın uzayın derinliklerine doğru giderek artan karmaşıklıkta görevler üstlenmesi, insan-robot işbirliğini gerçeğe dönüştürebilir. Houston’daki NASA Johnson Uzay Merkezi’nde alan Dexterous Robotics (El Becerisi Gerektiren Robotik) Ekibi, insanların elleriyle gerçekleştirdiği görevleri yerine getirebilen robotlar geliştirerek NASA’nın geleceğe dair iddialı vizyonunu destekliyor. Ekibin lideri Shaun Azimi’ye göre ekip, robotlarla insan kaşifleri değiştirmeyi değil, insan keşifini daha güvenli ve sürdürülebilir kılmayı hedefliyor.
İleri düzey robotik sistemlerin insan uzay uçuşu için kritik olmasının nedeni, bu sistemlerin mürettebatın performansını ve verimliliğini artırırken riski azaltması ve uzay keşfinin sınırlarını genişletmesidir. Ekip, bu amaçla hem robotik donanım hem de yazılım geliştirmektedir. Azimi, ekibin yaklaşımını şöyle özetliyor:
“Ekibimiz, insan kaşifleri robotlarla değiştirmeyi değil; son derece yetkin, güvenilir ve güvenilen robotlar geliştirerek insan keşifini aşırı çevrelerde daha güvenli ve sürdürülebilir kılmayı hedefliyor. Daha yetkin robotlar gönderebilirsek, riski azaltır ve insanların en iyi yaptıkları işleri daha etkili biçimde yapmalarını sağlarız.”
Shaun Azimi, Dexterous Robotics Ekibinin Lideri
Robonaut 2 ve Valkyrie’den Gelen Miras
16 kişiden oluşan ekip, NASA’nın Robotic System Technology (Robotik Sistem Teknolojisi) Şubesi’nin bir parçasını oluşturuyor; bu şube aynı zamanda insansız gezegen araçları gibi hareketlilik sistemleri de geliştiriyor. Azimi, hem beceri hem de hareketlilik projeleri üzerinde çalışan birkaç mühendisten biri. Dexterous Robotics Ekibi içinde de birbiriyle örtüşen alanlar bulunuyor. Grup genel olarak mekatronik ve yazılım olmak üzere iki alt gruba ayrılmasına rağmen, ekip üyelerinin çoğu elektronik veya mekanik alanında deneyime sahip olmanın yanı sıra simülasyon veya analiz için yazılım da yazıyor.
Bu deneyimin büyük bir kısmı, iki tanınmış insan formunda robot üzerinde çalışarak kazanıldı: Yedi yıl boyunca Uluslararası Uzay İstasyonu’nda robotik teknoloji gösterilerini yürüten Robonaut 2 ve NASA’nın ilk iki ayaklı insan formunda robotu Valkyrie. Bu projelerde çalışan çalışanların çoğu bugün Dexterous Robotics Ekibi’ni oluşturuyor ve robotların mirasına devam ettirerek onu geliştirmeye devam ediyor.
Ay Üssi Projeleri ve Sektör İşbirliği
Bugün ekip, bazıları insanlığın ilk Ay üssü olan Moon Base yapımıyla bağlantılar araştıran çeşitli ajans projelerini ve programlarını destekliyor. Azimi, “Çalışmamız teknoloji araştırması ve geliştirmenin yanı sıra operasyonel alanda uygulanan teknoloji de içeriyor” diyor. Ekip, benzer zorluklarla karşılaşan özel sektör ve diğer dış ortaklarla da işbirliği yapıyor; örneğin zorlu çevrelerde ve daha riskli görevlerde robotik teknolojilerden yararlanmak isteyen bir petrol ve gaz şirketi gibi.
Ekibin odak noktalarından biri, Johnson’daki Integrated Mobile Evaluation Testbed for Robotics Operations (iMETRO) tesisinin geliştirilmesidir. NASA programlarına ve dış ortaklara açık olan iMETRO, lojistik, bakım ve bilimsel araştırma gibi insan gözetiminde uzay keşfi uygulamaları için kara tabanlı robotik teknolojilerin uyarlanmasını desteklemek üzere tasarlanmış. Tesiste açık kaynaklı yazılım ve simülasyon varlıkları yanı sıra uzay aracı ve yaşam alanı maketleri, bir seçki “ev robotu” ve açık hava kayalık alanında bulunuyor. Hem dijital hem de fiziksel olanaklar sunan iMETRO, kullanıcıların ya tüm bir robotu ya da tek bir donanım veya yazılım bileşenini test etmelerine esneklik sağlıyor.
Azimi, iMETRO’nun NASA’nın dış ortaklarla işbirliğini yapma sürecinden belirsizliği kaldırdığını söylüyor: “Onlara aslında yapılması gereken şeyleri gösteriyoruz, böylece tahminde bulunmak zorunda kalmıyorlar. Aynı zamanda robotik teknolojileri geliştiren insanları – donanım, yazılım ya da her ikisini de – Ay yüzeyi yaşam alanı veya gezegen aracı tasarlayan insanlarla bir araya getirebiliyoruz.” Bu farklı ekiplerin birbirinden öğrenmesini sağlıyor: Teknoloji sağlayıcıları yaşam alanı hakkında daha iyi bir anlayış kazanırken, yaşam alanı tasarlayıcıları bir robotu uygun kılmak için gereken özellikleri öğreniyor. “Robotların dünyayı nasıl algıladığını ve nesnelerle nasıl etkileşime girdiğini, bir robota bir insana göre neyin zor geldiğini öğrenebiliyorlar. Kesinlikle tamamen farklı bir arayüz değil; daha büyük bir kulplar veya daha iyi aydınlatma gibi bir şey, bir kişi için işleri kolaylaştırabilir,” diyor Azimi.
Bunlardan biri durumunda, PickNik Inc. ekibi iMETRO’yu kullanarak bir robotik kolun bir uzay aracı kapağını tanıması, ardından kolu çevirmesi, kulpu tutması ve kapıyı açması için yazılımı test etti. Kol daha sonra yük torbalarını kapak ile bir hazne arasında aktarabildi. Tesis, bir NASA stajyerinin soğuk saklama buzdolabını – Uluslararası Uzay İstasyonu’ndakiler gibi – denetlemek ve bakımı için ticari bir robotik kol ve kamera kullanan yazılımı geliştirip test etmeyi de destekledi.
Yakın Gelecek Ay Yüzeyinde Odaklanıyor
Azimi, ekibin kısa vadeli odaklanmasının Ay yüzeyinde sürdürülebilir bir insan varlığını destekleyebilecek teknolojiler olduğunu kabul ederken, bu teknolojilerin aynı zamanda Mars keşfi için gelecek görevlerde de uygulama alanı bulunduğunu belirtti. Aslında ekip, halkı Mars keşfi için teknoloji çözümleri önerilerini paylaşmaları için davet eden yakında düzenlenecek bir NASA yarışmasına diğer ajans örgütleriyle işbirliği yapıyor.
Azimi, Johnson’da neden bir robotik ekip olduğunun sık sık sorulduğunu söylüyor: “Aslında insan unsurlarıyla ilgili – ya insanlar için tasarlanmış çevrelerde çalışma ya da insanlarla yan yana çalışma. Asıl nişimiz bu.” Diyor. “İnsan çevreleri tasarlayan insanları içeri getirmek için benzersiz bir konumdayız.”
[…] […]