NASA, en başarılı Mars yörünge araçlarından birine veda ediyor. Mars Atmosferi ve Uçucu Maddelerin Evrimi (MAVEN) uydusuyla ilgili uzun süren sessizliğin ardından, NASA tarafından Kırmızı Gezegen‘i inceleyen bu misyonun sona erdiği ilan edildi. MAVEN’in son iletisi, 6 Aralık’ta NASA’nın Derin Uzay Ağ İstasyonu (DSN) tarafından alındıktan sonra, güneş enerjisiyle çalışan uzay aracının Mars’ın arkasına doğru ilerlemesiyle birlikte kesildi. Şubat ayında yapılan bir NASA inceleme kuruluna göre, bu durum güvenli moda geçişe ve güç kaybına yol açtı.
O zamandan beri MAVEN ile iletişim kurma çabaları sonuçsuz kaldı. Bugün (3 Haziran) düzenlenen basın toplantısında, NASA yetkilileri MAVEN’in görevinin sona erdiğini duyurdu. Uzay aracının Mars’ın arkasındaki tarafında yaşanan arızanın nedeni hala araştırılıyor.
MAVEN’in görevinin sona ermesi, bir on yılı aşan bilimsel araştırmalara son veriyor. MAVEN, Birleşik Fırlatma Aliyansı (ULA) tarafından fırlatılan Atlas V roketiyle uzaya gönderildi ve 10 ay sonra Mars yörüngesine yerleşti.
MAVEN’in baş araştırmacısı Shannon Curry, bu görevi “Tüm Zamanların En İyi Mars Misyonu” olarak nitelendirdi. Proje yöneticisi Mike Moreau ise ekibin, “görevin sona ermesiyle birlikte bir sevdiklerini kaybetmenin acısını yaşadığını” belirtti.
Curry, ekibin bu durumdan üzgün olduğunu ancak aynı zamanda son 10 yılda elde edilen bilimsel başarıların gururunu taşıdıklarını vurguladı. MAVEN’in, “güneş sistemi genelindeki atmosfer kaçışını inceleyen en iyi araç” olduğunu ifade etti.
MAVEN’in arıza inceleme kurulu, uzay aracının Aralık ayındaki olaydan birkaç saat sonra güç kaybettiğini ve bunun da iletişim sisteminin kapanmasına ve uzay aracının kurtarılamaz hale gelmesine neden olduğunu tespit etti. Moreau, “arızanın temel nedenini belirlemek için inceleme kurulunun çalışmalarına devam ettiği”ni ekledi.
MAVEN’in ilk görevinin bir Dünya yılı olarak planlandığını hatırlatan yetkililer, misyonun nominal olarak çalışmaya devam etmesi nedeniyle 10 yıl daha uzatıldığını belirtti. MAVEN’in kaybıyla birlikte, Mars yörüngesinde sadece iki NASA aracı görev yapmaya devam edecek: 2001 yılında fırlatılan Mars Odyssey ve 2005 yılında gönderilen Mars Reconnaissance Orbiter (MRO). Her iki aracın da hala orijinal görev sürelerinin çok ötesinde çalıştığı belirtildi.
MAVEN, aynı zamanda yüzeydeki keşif araçlarıyla iletişim sağlamak için kullanılan beş uzay aracından biriydi. Odyssey, MRO ve Avrupa’nın Mars Express ve Trace Gas Orbiter uzay araçları da aktif olarak görev yapmaya devam ediyor.
MAVEN, atmosferin evrimi ve güneş rüzgarıyla etkileşimi üzerine araştırmalar yapan ilk araçtı. Bu misyon, bilim insanlarının önemli keşifler yapmasına olanak sağladı.
“MAVEN’den elde edilen veriler, onlarca yıl boyunca Mars hakkında değerli bilgiler sağlamaya devam edecek” diyen NASA Planetary Science Bölümü Direktörü Louise Prockter, misyonun önemini vurguladı.
Curry, “elde edilecek tüm verilerin arşivlendiği ve inceleneceği”ni ifade ederek, gelecekteki araştırmalar için büyük bir potansiyel olduğunu belirtti.
