NASA, 300 megapiksellik kızılötesi kamerayı içeren Wide Field Instrument (Geniş Alan Enstrümanı) adlı ana enstrümanını başarıyla devreye sokarken, doğrudan ötegezegen görüntülemeye yönelik koronagraf enstrümanını da ilk testlerinden geçirdi. Uzay teleskobu, ikinci Lagrange noktası olan L2’ye doğru milyonlarca mil yol alan uzun bir yolculuk sürdürürken bu adımlar aylardır süren kalibrasyon ve test çalışmalarının parçası olarak gerçekleşti.
Kameranın devreye girmesiyle bilim insanları, kozmosun geniş bölgelerini olağanüstü detaydan ödün vermeden keşfedebilecek. Koronagraf enstrümanı ise uzayda doğrudan gezegen görüntülemeye yönelik dünyanın en gelişmiş teknolojilerini sergilemeyi hedefliyor.
Geniş Alan Enstrümanı Gökyüzünü Taramaya Başladı
Wide Field Instrument tarafından çekilen her görüntü, tam ayın görünen boyutundan daha geniş bir gökyüzü parçasını yakalarken NASA Hubble gibi uzay teleskoplarının keskinliğini sunuyor. Bu kapsamlı kozmik araştırmalar, bilim insanlarına güneş sistemimizin ötesindeki gezegenler hakkında yeni bilgiler edinmelerine, karanlık enerji gibi gizemleri çözmesine ve maddenin kosmosta nasıl yapılıp dağıldığını haritalamasına yardımcı olacak.
Misyonun geniş ve net görüşü aynı zamanda çok çeşitli ek bilimsel çalışmalar için heyecan verici yeni bir kaynak üretecek. Enstrümanın uzayda operasyonel olduğu doğrulandıktan sonra ekip, önemli bir kilometre taşına ulaştığını belirtti.
“Enstrümanı yer üzerinde inşa etmek ve test etmek için harcadığımız yıllardan sonra, artık uzayda çalışır durumda olduğunu teyit ettik. Bu, Goddard’daki ekip için, BAE Systems ve Teledyne sanayi ekiplerimiz için ve bilim merkezlerimiz için büyük bir kilometre taşı.”
Josh Schlieder — NASA Goddard Uçuş Merkezi’nde Wide Field Instrument bilim insanı (Greenbelt, Maryland)
Schlieder, önlerinde yapılacak çok iş olsa da yenilikçi bilimsel çalışmaların yolunda olduklarını vurguladı. Enstrümanın uzayda operasyonel olduğu, ekip ve sanayi ortakları tarafından teyit edildi.
Kameranın Soğutma ve Aktif Etme Süreci
Ekip, Wide Field Instrument’ı devreye sokmadan önce 10 gün boyunca dinlendirmesi gerekti. Dedektörlerle birlikte nispeten sıcak sayılan son işletim derecesinin altında, minus 85 Fahrenheit (minus 65 Celsius) derecede kuruması ve kontaminasyondan arındırılması gerekiyordu. Eylül’ün 11’i sabahı ekip enstrümanın ısıtıcısını kapatarak Wide Field Instrument’ın soğutmasını sağladı ve minus 225 Fahrenheit (minus 143 Celsius) derecesine ulaşınca Roman’ın 18 kızılötesi dedektörünü aktif etti. Bu dedektörlerin birleşik algılama alanı yaklaşık olarak bir dizüstü bilgisayar ekranının boyutunda.
Aynı akşam ekip, kalibrasyon sistemini devreye soktu ve ertesi sabah enstrüman üzerinden test verilerini iletmeye başladı. Cumartesi akşamı odaklanma, element çarkına kaydı; bu, dedektörlere ulaşan ışığın dalga boylarını ayarlamak için kullanılan filtre, prizma ve diğer optiklerin bir sistemi olarak kozmik nesnelerden gelen ışığı renklere ayırıyor. Mühendisler bu sistemi yerçekiminin olmadığı ortamda ilk kez test etti.
Sonunda Pazar sabahı ekip, Wide Field Instrument’ın odak mekanizmasının düzgün çalıştığını doğruladı; bu önemli bir adım çünkü enstrümanın çekeceği yüz binlerce görüntüyü odaklamak için kullanılacak. Bu faaliyetler sürerken dedektörler soğumaya devam etti ve yaklaşık minus 300 Fahrenheit (minus 183 Celsius) derecesindeki son derecelerine ulaştı.
Bu değerlendirmelerin tümü, enstrümanın beklendiği gibi çalıştığını teyit etti. Misyonun Roman’ın ilk bilimsel görüntülerini 2027’nin başlarında yayımlamaya hazır olduğu belirtildi.
Koronagraf Enstrümanı Her Şekilde Hazır
Roman Koronagraf, optikler, maskeler, kendi kendine bükülen aynalar ve sensörlerden oluşan bir sistem olarak diğer yıldızların etrafında dönen gezegenleri doğrudan görüntülemek için uzayda hiç olmadığı kadar gelişmiş teknolojileri sergilemeyi hedefliyor. Yıldızlardan gelen parıltıyı engelleyerek bilim insanlarının, yörüngelerinde dönen gezegenlerden gelen zayıf yansıma ışığını görmesini sağlayacak.
Kaliforniya’nın Pasadena şehrindeki Caltech/IPAC’teki Koronagraf Komuta Merkezi’nde çalışan bilim insanları ve mühendisler, enstrümanın tüm bileşenleriyle iletişim kurabildiklerini doğruladı: yazılım, termal kontrol, mekanizmalar, kameralar ve bunların hepsini sürükleyen aviyonik. Temel olarak operatörler, maskeleri tutan hareketli mekanizmalar gibi enstrümanı kontrol etmeyi sağlayan tüm anahtarları uzaktan çevrebildiklerini güvence altına aldı.
Test aynı zamanda termal kontrolün beklendiği gibi çalıştığını doğrulamayı da içeriyordu; donanımı işletim derecelerine ısıtarak 72 Fahrenheit (22 Celsius) kadar ısıttı. Dedektörler hariç koronagraf, test etmeyi kolaylaştırmak ve deformasyonlu aynaların malzeme özellikleriyle uyum sağlamak için odaya yakın sıcaklıkta çalışacak şekilde tasarlandı.
“Bu tamamlanandan sonra kontaminasyondan arındırma sürecindeyiz: dedektörlerimiz sıcakken boşuna oturuyoruz, böyleca yüzeye yapışmış olan herhangi bir şeyin, örneğin suyun veya eser kimyasalların ayrı gitmesi olası. Bu 30 gün sürecek ve ara sıra diğer erken kalibrasyon faaliyetlerini yapmak için duraklamalar olacak.”
Eric Cady — NASA Jet İtki Laboratuvarı’nda Roman Koronagraf komisyon çalışmalarını yöneten optik mühendisi (Güney Kaliforniya)
Cady’nin belirttiği gibi bu süreç, enstrümanın hassas yüzeylerinin temiz kalmasını sağlayacak. Tüm testlerin tamamlanmasıyla birlikte ekip, misyonun bilim aşamasına hazır şekilde ilerlediğini teyit etti.
[…] Çekebilir: NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun Ana Enstrümanı Aktif Edildi, Koronagraf… Kaynak: NASA […]