NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi Endonezya’nın Batı Bölgesinin Üzerinden Atmosfere Giriş Yaptı

İzleme verilerinden oluşturulan grafik, NASA‘ya ait Neil Gehrels Swift Gözleminin atmosferi yeniden giriş yaptığı düşünülen bölgeyi gösteriyor. Görüntü: John Pisani/Spaceflight Now.

NASA’ya ait Neil Gehrels Swift Gözlemi, onu kurtarma girişiminin başarısız olması üzerine, neredeyse 22 yıllık yörüngesinin ardından Çarşamba günü Endonezya’nın batısında Dünya atmosferine doğru düşerek, gama ışını patlamalarını araştıran bu aracın uzun yolculuğunu tamamladı.

Swift, saat 07:39 EST (1239 UTC) itibarıyla, NASA tarafından sonra teyit edilen ABD Uzay Kuvvetleri izleme verilerine göre, Endonezya’nın Kuzey Sumatra bölgesi üzerinde, yaklaşık 3 derece kuzey enlemi ve 99 derece doğu boylamında yeniden atmosfere girdi.

“NASA, uzay aracının atmosfer üzerinden geçerken büyük kısmının yanmasını bekliyordu, ancak bazı bileşenlerin giriş sırasında hayatta kalmış olması mümkün,” kurum, Swift’in bloguna Çarşamba öğleden sonra eklediği güncellemede belirtti.

Giriş zamanı, resmi tahminlerin oldukça içinde kaldı. Pazartesi itibarıyla Uzay Kuvvetleri, Çarşamba günü için yaklaşık 03:30 EST (0830 UTC) girişini, 11 saatlik bir belirsizlik penceresiyle öngörmüştü. Swift, bu merkez noktadan yaklaşık dört saat sonra ve NASA’nın hayatta kalan parçaların düşebileceğini belirttiği 20,6 derece kuzey ile güney enlemleri arasında kalan bantın oldukça içinde yere indi.

NASA, yerdeki herhangi birinin Swift’in girişinden zarar görme riskini yaklaşık 2.100’e 1 olarak belirlemişti.

NASA’ya ait Neil Gehrels Swift Gözlemi’nin Dünya üzerinde yörüngede döndüğüne dair bir illüstrasyon. Uzay aracı, iki on yılı aşkın süre boyunca gama ışını patlamalarını ve diğer astronomik olguları hızlı şekilde tespit edip analiz etmek için üç temel aletten yararlanıyordu. Görüntü: NASA

20 Kasım 2004’te Cape Canaveral’dan bir Delta 2 roketiyle uzaya fırlatılan Swift, başlangıçta iki yıllık bir temel görev için tasarlanmıştı. Bunun yerine, 2.000’i aş gama ışını patlamasını gözlemledi ve 1.400’ü aş süpernova çalıştı; teleskoplarnı yaklaşık bir dakika içinde geçici kozmik patlamalara çevirerek dünya çapında gözlemleri uyandırdı ve takip edebilmelerini sağladı. NASA’ya göre, Swift’in veriği yaklaşık 7.000 bilimsel makaleye katkıda bulundu.

Motoru olmayan Swift için güneş aktivitesi üst atmosferi şişirerek NASA’nın öngördüğünden daha fazla sürüklenme yarattı ve aracın düşük yörüngeden düşüşünü hızlandırdı. NASA, Katalyst Space’e LINK adlı robotik bir çekici gönderip Swift’i yakalayıp daha yükseğe çıkarması için 30 milyon dolar ödedi; ancak Katalyst’in inşa ettiği araç, 3 Temmuz’daki fırlatmadan birkaç hafta sonra yön kontrolünü kaybetti ve NASA’nın yakalama operasyonu 19 Ağustos’ta iptal edildi.

Swift, 20 Ekim’de yer yüzeyinden yaklaşık 275 kilometre yükseklikten son gözlemini gerçekleştirdi.

Fırlatmada Swift, kozmostaki en güçlü patlamaları üç teleskopuyla incelemek üzere tasarlanmış, türünün ilk çok dalgaboylu gözlem ürünüydü; NASA’nın Swift’in yeniden girişini duyuran blog yazısı şöyle diyor: “Swift, süper kütleli kara deliklerle beslenen aktif galaksilerden X-ışını parlamaları yaşayan yıldızlara, süpernovaların patlamalarından kendi güneş sistemimizdeki kuyrukluyıldızlara ve asteroitlere kadar çeşitli kozmik nesne ve olaylara dair anlayışımızı genişletti.”