NASA’nın Voyager 1 Enerji Tasarrufuna Geçti, Kısa İletişim Kesintisi Giderildi

NASA‘nın Voyager ekibi, Voyager 1 uzay aracındaki iki son gelişmeyi coşkuyla karşılıyor: Eylül ayında, uzay aracının azalan güç kaynağını uzatmaya yönelik aylardır süren çabayı başarıyla tamamlayan ekip, ardından 20 Ekim’de uzay aracıyla yaşanan ve 48 saat içinde kendiliğinden çözülen beklenmedik bir iletişim kaybının ardından, ekibin sorunu gidermek için uzay aracına komutlar göndermesinden önce bu gelişme yaşandı.

Eylül başlarında mühendisler, Voyager 1 uzay aracındaki üç cihazı başarıyla kapattı ve bunları üç düşük güçlü alternatifle değiştirdi. “Big Bang” takma adını taşıyan enerji tasarrufu çabası, görev ekibinin aynı değişimi Voyager 2’de gerçekleştirmesinden yaklaşık altı hafta sonra tamamlandı. Big Bang, Voyager 1’in kalan bilim enstrümanlarının daha önce öngörülenden daha uzun süre çalışmasını sağlayacak.

Voyager’lar güçlerini, çürüyen plutonyumdan kaynaklanan ısıyı elektriğe dönüştüren radyoizotop termoelektrik jeneratörlerinden alıyor. Plutonyum kaynağı sürekli azaldıkça, her iki araç da yılda yaklaşık 4 watt güç kaybediyor. Voyager’ın fırlatılmasından neredeyse yarım yüzyıl sonra, uzay aracının güç marjları incelmiş olacak ki ekip, gereksiz cihaz ve sistemleri kapatarak enerji tasarrufu yapmak zorunda kalıyor.

Big Bang’i benzersiz kılan şey, değişimlerin eşzamanlı olarak gerçekleşmesi gerekiyordu. Bu altı cihaz, uzay aracının uzayın soğuk boşluğunda çalışabilecek kadar sıcak kalmasını sağlıyor ve yalnızca üçünü birden değiştirerek ekip hem Voyager 1’in kullandığı güç miktarını azaltabiliyor hem de ısının uzay aracında düzgün dağılmasını sağlayabiliyor.

Son yıllarda azalan güç kaynağı, ekibin iki bilim aletini kapatmasına neden oldu. Görev, 1977’de 10 ayrı bilim aletiyle başladı; bunlardan bazıları uzay aracının gezegen yakın geçişlerinin ardından kapatıldı. Bazı aletler, Güneş’in yarattığı parçacıklar ve manyetik alanlardan oluşan bir kabarcık olan heliosfer’in dış bölgesini çalıştırmak için açık bırakıldı. Günümüzde Voyager’lar heliosfer’in dışındaki bölge olan yıldızlar arası uzayda yol alıyor ve bu bölgeyi doğrudan inceleyen yalnızca uzay araçları konumunda. Big Bang (Büyük Patlama) gerçekleştirilmeseyse, görev Voyager 1’den en erken 2027 yazında başka bir aleti kapatmak zorunda kalacaktı.

Kısa süreli sinyal kaybı

Ancak şimdi ile 2027 yazı arasındaki dönemde ekip, son karşılaştığı gibi daha sürprizlere hazır. 18 ve 19 Ekim’de Voyager 1 ile kısa süreli iletişimi kaybetmeleri buna örnekti. Ay’ın ötesindeki uzay araçlarıyla iletişim kurmak için dünyadaki üç tesisde büyük antenler kullanan NASA’nın Derin Uzay Ağı, 24 saat ara verilen iki planlı iletişim denemesinde, Earth’dan 16 milyar mil (24 milyar kilometre) uzaklıktaki probdan gelen radyo sinyalini algılayamadı. Uzay aracının sinyalinde 20 Ekim’de, 24 saat sonra yeniden ortaya çıktı ve ekip o günden beri onunla iletişimi sürdürüyor.

Mühendisler hâlâ iletişimin kaybının neye neden olduğunu araştırıyor. Ekip, şu ana kadar thruster’ların bir grubunun devre dışı kaldığını ve yedeklerinin devreye girdiğini belirledi. Aktif thruster’larda bir aksaklık olduğunu uzay araçları bilgisayarlarının algılaması durumunda böyle bir değişimin otomatik olarak gerçekleşmesi programlanmıştır. Otomatik bu yanıt, arıza koruması olarak bilinir ve uzay aracını güvenli ya da kararlı bir yapıya yönlendirerek normal işlemleri durdurur; mühendlere sorunu teşhis etme ve önlem alma imkanı tanır.

“Bu, uzay aracının böyle bir şey yaptığını gördüğümüz ilk zaman; ancak aynı zamanda beklenmedik durumlarla karşılaşmayı beklememiz gereken bir görev aşamasındayız” dedi. NASA’nın Kaliforniya’nın güneyindeki Jet İtme Laboratuvarı’nda (JPL) görev yapan Voyager görev yöneticisi Kareem Badaruddin, “Voyager 1 ile tekrar iletişim kurduğumuz için rahatladık ve neler olduğunu anlamaya hevesliyiz.”

Tarihi kilometre taşı

Araştırma sürerken, Voyager 1 saatte 61.155 kilometre (38.000 mph) hızla büyük bir kilometre taşıya doğru ilerliyor: 18 Kasım’da, insan yapısı hiçbir nesnenin ulaşmadığı kadar uzaklara yol alan uzay aracı, Dünya’dan 25,89 milyar kilometre (16,09 milyar mile) uzakta olacak — bu, bir ışık-gününe eşdeğer; ışığın bir günde kat edebileceği mesafe. Bu, bir uzay aracıyla iletişim kurmak için kullanılan radyo dalgalarının ona ulaşması için 24 saatin, uzay aracının dönüş mesajını taşıyan radyo dalgalarının ise başka 24 saatin daha sürmesi anlamına geliyor.

“Voyager’a ‘merhaba’ demek isterseniz, mesajınızı gönderirsiniz, sonra eve gidersiniz ve nihayetinde bir yanıt alana kadar iki gün beklersiniz” dedi. JPL’daki Voyager proje yöneticisi Suzanne Dodd.

Uzay aracı, bir ışık-gününü geçtiğinde çevresinde herhangi bir değişim algılamaz; aynı zamanda uzay aracının içinde de hiçbir şey değişmez. Bu kilometre taşının önemi, evrenin büyüklüğünü ve insanlığın en uzak kaşifinin dayanıklılığını göstermesinde yatıyor.

NASA’nın Voyager görevi hakkında daha fazla bilgi için ziyaret edin: