Oumuamua’nın Keşfi: 19 Ekim 2017

Yaklaşık 1837 yılında, gizemli bir nesne Güneş‘ten 1.000 astronomik birim uzaklıktaki görünmez bir kozmik kilometre taşını geçti. (Bir astronomik birim ya da AU, ortalama Lume-Güneş uzaklığıdır.) Bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca, gözlemlenmeden yıldızımıza doğru yoluna devam etti. Nihayet 19 Ekim 2017’de insanlar bu misafiri fark etti.

O gece, Hawai Üniversitesi’ne ait Pan-STARRS1 Teleskobu tarafından Maui’de çekilen 45 saniyelik bir görüntüde soluk, ince bir iz belirdi. Ertesi sabah, doktora sonrası araştırmacı Robert Weryk bu izi fark etti ve bir önceki gün çekilen bir görüntüyle karşılaştırdı. Nesne oradaydı. Gökyüzünde düzenli bir şekilde hareket ediyordu; her gün yaklaşık 6,2° kat ediyordu.

22 Ekim’e gelindiğinde iki şey netleşmişti: Nesne hiperbolik bir yörüngedeydi, yani Güneşimize yalnızca bir kez yaklaşır ve ardından tekrar uzaklaşırdı, asla geri gelmezdi. Yörüngesine bakıldığında, Güneş sistemimizden değil, başka bir yıldız sisteminden geldiği anlaşılıyordu. Bilinen ilk yıldızlararası misafirimizdi. Resmi adı 1I/2017 U1 olan nesne, aynı zamanda Havaicede “uzaktan gelen, ilk ulaşan elçi” anlamına gelen ‘Oumuamua olarak da biliniyor. Keşfinden sonra ‘Oumuamua o kadar hızlı hareket ediyordu ki, gökbilimcilerin onu gözlemek için ancak dört ay kadar kısa bir süreleri vardı; bundan sonra nesne Güneş’ten çok uzaklaşmış ve onu izleyebilme kapasitemizin ötesinde solmuştu. Ancak 2019’da ikinci yıldızlararası misafirimiz 2I/Borisov Kuyruklu Yıldızı ile tanışacaktık ve Temmuz 2025’te güneş sistemimizin dışından gelen bilinen üçüncü nesne 3I/ATLAS gözlemlendi.

Alison Klesman Astronomy dergisinin kıdemli editörüdür. Gökbilimde doktora derecesine sahiptir ve küçük gezegenlerden süper kütleli kara deliklere kadar çeşitli konuları çalışmıştır.