Bu sabah erken saatlerde, bir SpaceX roketinin ses hızının yedi katı bir hızla Ay’a çarptığı bildirildi. Şimdi ise, Ay çevresindeki uydu sistemleri, bu çarpışmanın ardından oluşan hasarın görüntülerini elde etmeye çalışıyor.
NASA sözcüsü Rob Garner, Maryland’deki NASA’nın Uzay Enstitüsü’nden yaptığı açıklamada, “NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) ve ShadowCam enstrümanı ile diğer Ay görevleri, çarpma alanının öncesi ve sonrası görüntülerini elde etmek için fırsatları değerlendirecek” dedi. Garner ayrıca, “Görüntülerin alınabilirliği, çarpma yerinin konumu, ışık koşulları ve her bir uzay aracının yörüngesinin bu bölgenin üzerinden geçeceği zaman gibi çeşitli faktörlere bağlıdır ve görüntülerin alınması birkaç gün sürebilir.”
Falcon 9 roketlerinin ilk aşamalarının genellikle yeniden kullanılmak üzere tasarlanmış olsa da, 4.000 kilogram ağırlığındaki üst aşamanın genellikle görevi tamamlandıktan sonra atmosfere girerek yok olması beklenir. Ancak, bu roketin iki özel Ay iniş aracını (Firefly Aerospace’in Blue Ghost ve Tokyo merkezli ispace’in Resilience) yüksek bir Dünya-Ay yörüngesine yerleştirmek için kullanılması nedeniyle, üst aşama yeterli yakıtı tüketmişti ve atmosfere geri dönmek mümkün değildi.
SpaceX, bu durumun önüne geçmek için farklı bir manevra gerçekleştirdi. NASA bilim insanları, “Yüksek enerji görevlerinde, ikinci aşamanın güvenliğini sağlamak için farklı bir manevra yapmak gerekir ve biz de bunu burada gerçekleştirdik” şeklinde açıklama yaptılar.
Ancak, roket parçası doğal kuvvetlerin etkisiyle zamanla Ay’a doğru ilerlemeye başladı. Bilim insanlarının hesaplamalarına göre, Falcon 9 üst aşaması bu sabah yaklaşık 8.690 kilometre/saatlik bir hızla Ay’a çarptı ve yaklaşık 27 metre genişliğinde bir krater oluşturması bekleniyor.
NASA, Huntsville’deki kurumunun sahip olduğu yer tabanlı teleskoplarla çarpma anını gözlemlemeye çalışacak. Ancak, “Çarpma flaşının ve toz bulutunun beklenen zayıflığı nedeniyle, Dünya’dan herhangi bir şeyin görülme olasılığı düşüktür ve yerel hava koşulları da gözlemleri etkileyebilir” şeklinde uyarı yapıldı.
Çarpışmanın gerçekleştiği bölge Ay’ın güneş gören yüzeyinde olduğu için, gökyüzü gözlemcilerinin teleskoplarla olayı izlemesi zorlaştı. Ancak, Ay çevresindeki uydu sistemlerinin hem çarpma anını ve krateri, hem de roketin yol açtığı toz bulutunu görüntüleyebilmesi bekleniyor.
Şu ana kadar yapılan gözlemlerden elde edilen bilgilere göre, Arizona’daki Lowell Gözlemevi’ndeki bilim insanları, çarpmanın ardından oluşan sodyum ve lityum gazından oluşan bir bulutu tespit ettiler. Bu tür görüntüler, “uzaydan gelen tehlikelerin daha iyi anlaşılmasına ve gelecekteki Ay görevlerinin güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olacaktır” şeklinde değerlendirildi.
Araştırmacılar şu anda uydu sistemlerinden elde edilen görüntüleri topluyor ve analiz ediyor. Kısa süre içinde, roketin çarpma anı, oluşan krater ve diğer detayların görsellerini görmemiz mümkün olabilir.
