SpaceX‘in inşa edilen en büyük ve en güçlü roket olarak tarihe geçen Starship‘i, 28 Eylül’de Güney Texas’taki Starbase tesisinden gerçekleştirdiği 14. test uçuşuyla ilk kez yörüngeye ulaştı. Yaklaşık 25 dakikalık uçuşun ardından üst aşama olan Ship 41’in tek bir Raptor motorunu ateşlemesiyle gerçekleşen yörünge girişinde, uzay aracı aynı zamanda 26 Starlink uydusunu da operasyonel yörüngeye yerleştirdi. Operasyonel uçuşa giden yoldaki bu büyük kilometre taşı, yüksek gerilimli bir lansman sürecinin ardından geldi.
Lansman anında Starship’in üst aşamasını sağlayan altı motordan biri arıza verince, aracın yörüngeye ulaşabileceği konusunda şüphe doğdu. SpaceX sözcüsü Dan Huot, uçuşun iptal edildiğini açıklayana kadar gerilim yükseldi; ancak uçuş kontrol ekibi ilerlemeye karar verince şirket kararını geri çekti. Kalabalık, kontrol merkezinden “Starship yörüngeye ulaştı” onayını alır almaz coşku patlaması yaşadı. Yine de Starship’in önünde çok iş var — mevcut uçuşun neredeyse 10 saat süreceği tahmin ediliyor — ancak bugün SpaceX için zaten çok büyük bir gün.
Geleceğin roketi
407 feet (124 metre) boyunda ve 110 tonu (100 metrik ton) Dünya yörüngeye taşıyabilen Starship’in, Super Heavy ikincil roketi ile Ship üst aşamasının ikisinin de tamamen ve hızlı şekilde yeniden kullanılabilir olacak şekilde tasarlandığı belirtiliyor. SpaceX’in bu güç ve yeniden uçuş kombinasyonunun dönüştürücü olacağını düşündüğü belirtiliyor; şirket CEO’su Elon Musk, Starship’in insanlığın uzaya açılmasını sağlayabilecek potansiyelini defalarca dile getirdi.
NASA da bu vizyona yatırım yapıyor. Uzay ajansı, Starship’i kendi programının ilk mürettebatlı iniş aracı olarak seçti; bu program, önümüzdeki yaklaşık beş yıllık süreçte Ay’ın güney kutbunun yakınında bir üs kurmayı hedefliyor. Tüm planlandığı gibi giderse, Starship’in Ship üst aşaması, 2027’nin ikinci yarısında Ay’a yönelik mürettebatlı Artemis IV görevinde uçacak ve bir yıl sonra astronotları Ay’ın güney kutbunun yakınına indirecek. (SpaceX’in planına göre tabii ki; NASA, Artemis’in mürettebatlı iniş araçlarını tedarik etmek için başka bir şirketi de seçti ve şu an için Artemis IV için hangi aracın uçacağı net değil.)
Yoğun ve iddialı bir test uçuşu
Starship, Güney Texas’taki Starbase tesisinden 28 Eylül’de saat 08.48 EDT’de (1248 GMT; yerel Texas saatiyle 07.48) havaya kalkarak tarihindeki 14. test uçuşuna başladı. Flight 14, uydu yerleştirme ve yörüngeye ulaşma gibi görevleri yerine getirebilen, nispeten olgunlaşmış bir sürüm olan Version 3’ü içeren üçüncü Starship lansmanı oldu.
Flight 14’te şimdiye kadar her şey planlandığı gibi gidiyor. Super Heavy, görevi sırasında yapması gerekeni yaptı ve lansmandan yaklaşık yedi dakika sonra Meksika Körfezi’nde kontrollü bir dalmayla yeryüzüne geri döndü; yine de uçuş sırasında birkaç motor kapanması yaşadığı gözlemlandı (ancak inişi etkileyecek kadar ciddi olmayan). Bu arada Ship, yukarı çıkışına güçterek devam etti ve uçuşun yaklaşık yarım saatinde alçak Dünya yörüngeye (LEO) yerleşti.
Ancak SpaceX sadece LEO’ya ulaşmayla yetinmiyor. Ship, şirketinin bir sonraki nesil Starlink V3 genişbant uydularından 26’sını taşıyor ve bunları T+34 dakikada başlayan 30 dakikalık bir sürede yerleştirmeyi planlıyor. Bunlar, Musk’a göre ileride yaklaşık [belirtilmeyen] sayıda uydudan oluşacak mega yıldız topluluğunun ilk üyeleri. (Ship, Temmuz ayında V3 Starlink’leri yerleştirmişti ancak bunlar yörünge dışı bir yörüngedeydi ve kısa süre sonra yeryüzüne geri döndü.)
26 Starlink’in üçüne kamera yerleştirildi; bu kameraları Ship’i taramak için kullanacaklar. SpaceX mühendisleri, bu görüntüleri inceleyerek geminin ısı kalkanını iyileştirebilir mi diye inceleyecek; bu kalkan, aracın görevlerinin sonunda ateşli yolculuğu atlatmasını sağlıyor. Ship, Starlink uydularını yerleştirdikten sonra bir süre Dünya etrafında dönmeye devam edecek — planlandığı gibiyse yaklaşık sekiz saat daha. Ardından evine dönerek Şili kıyılarındaki Pasifik Okyanusu’nda dalacak. Bu, Ship için yeni bir bölge; yörünge dışı görevleri, Batı Avustralaya kıyılarındaki Hint Okyanusu’ndaki bir dalmaya hedefliyordu. Lansmandan dalmaya kadar görev yaklaşık 9 saat 50 dakika sürecek ve SpaceX’in şimdiye kadar gerçekleştirdiği en uzun Starship uçuşu olacak.
Flight 14’ün geri kalanı iyi giderse bile, SpaceX’in Starship’i tamamen çalışır hale getirmek için hala yapacakları var. Örneğin şirket, her görevin sonunda her iki aracı da lansman kulesinin “çöp çöpmelekeleri” (chopstick) kollarıyla yakalamayı hedefliyor; bu, yeniden kullanımı daha hızlı ve verimli kılmayı amaçlayan bir kurtarma stratejisi. SpaceX, şimdiye kadar üç test uçuşunda bu başarıyı yakaladı ancak Ship ile bunu denemedi.
Ay’a veya Mars’a gidecek Starship görevleri, Ship’in Dünya yörüngeye yakıt doldurmak için birden fazla “tanker” uzay aracının uçmasını gerektirecek. SpaceX, böyle bir tanker görevini henüz tamamlamadı, bu da kontrol edilmesi gereken başka bir büyük konu. SpaceX ayrıca Artemis IV gibi mürettebatlı görevlerden önce yaşam desteği sistemlerini kurmak zorunda — ve muhtemelen bir astronotu binmeden önce Starship’i birçok kez başarıyla uçuracak. Bu yüzden takipte kalın: Önümüzdeki haftalar ve aylarda büyük olasılıkla daha çok Starship faaliyeti olacak.
Henüz yorum yok