Güneş Sistemimiz dışındaki en dikkat çekici bilimsel keşiflerin çoğu, beklenmedik bir bulmacayla başlar. Bu seferki hikaye ise, Dünya’dan yaklaşık 160.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve “Tarantula Bulutsusu” olarak adlandırılan küçük bir uydu galaksi olan Büyük Magellan Bulutu’nda başlıyor. Resmi adı 30 Doradus olan bu bölge, Samanyolu Galaksisi’nin yakınındaki en yoğun yıldız oluşumu bölgelerinden biridir ve binlerce genç, devasa yıldızdan oluşur.
Astronomların bu bölge hakkında makul beklentileri vardı. Genç, devasa yıldızlar güçlü rüzgarlar yayar ve bu rüzgarların etraflarındaki gazlara çarparak milyonlarca dereceye kadar ısıtması ve X-ışını emisyonuna neden olması bekleniyordu. Araştırmacılar zaten bu yıldızların rüzgarlarının ne kadar enerji yaydığını ve bunun ne gibi etkileri olacağını incelemişlerdi. Hesaplamalar, Tarantula Bulutsusu’nun yoğun bir şekilde X-ışınları yayması gerektiğini gösteriyordu. Ancak durum tam da böyle değildi.
Bulutsudaki X-ışını yayan gaz miktarı, tahminlerin çok altında olduğundan, araştırmacıların dikkatini çeken bir durum ortaya çıkmıştı. Bir yerde, muazzam miktarda enerji kaybolmaktaydı ve bu enerjinin nereye gittiği bilinmiyordu.
Bu gizemi çözmek için Jennifer Rodriguez liderliğindeki bir ekip, Ohio Eyaleti Üniversitesi’nden bilim insanları, dört farklı uzay teleskobunun verilerini bir araya getirdi: Chandra’nın X-ışını yetenekleri, kızılötesi görüntüleme için Webb, Hubble’ın optik görüşü ve ayrıca artık kullanımda olmayan Spitzer’den elde edilen arşiv verileri. Bu verilerin birleştirilmesiyle ortaya çıkan sonuç, gerçekten de etkileyici bir kompozit görüntü oluşturuyor; bu görüntü, renkli hücre kağıtları gibi katmanlar halinde inşa edilmiş.
Bu görüntünün arkasındaki bilimsel detaylar ise daha da ilginç. Ekip, Tarantula Bulutsusu’nun enerjisinin üç farklı şekilde kaybolduğunu tespit etti. Enerjinin önemli bir kısmı, etrafındaki gaz ve toz yapılarının duvarlarından doğrudan dışarı sızıyor. Bir kısmı ise, yakındaki daha soğuk gazla karışarak soğuyor. Ve ekibin tahminine göre, bazı enerji de basit iletim yoluyla kayboluyor; yani sıcak gaz, doğrudan temas halinde olduğu daha soğuk gazla temas ederek, tencereyi ocaktan kaldırdığınızda olduğu gibi aynı sıcaklığa ulaşıyor.
Bu üç mekanizma tek başına enerji kaybını tam olarak açıklayamasa da, bir araya geldiklerinde eksikliği gidermek için yeterli oluyor. Bu hikaye sadece görsel açıdan etkileyici bir görüntü sunmakla kalmıyor, aynı zamanda astronomların onlarca yıldır incelediği bir bölgede bile hala çözülmeyi bekleyen problemlerin varlığını hatırlatıyor. Bu gizemin çözülmesi için dört teleskop, üç uzay ajansı ve çok sabırlı bir araştırmacı ekibine ihtiyaç vardı.
Kaynak: NASA Telescopes Create Colourful “Craft” From Nearby Nebula
