Ana sayfa › Forumlar › Astrofotoğrafçılık (Astrophotography) › Gezegen, Ay & Güneş Fotoğrafçılığı › Güneş fırtınası Dünya’daki interneti ve elektrik şebekesini tamamen kesebilir mi: Ne zaman acil müdahale gerekir kırmızı bayraklar
- Bu konu 2 yanıt içerir, 3 izleyen vardır ve en son 2 gün 15 saat önce
Derya Ertürk tarafından güncellenmiştir.
-
YazarYazılar
-
Ekim 19, 2026: 3:37 am #11469
Deniz HazarÜyeArkadaşlar, uzun süredir aklımda bir soru vardı da netleştiremedim: Güneş fırtınalarının (özellikle CME’lerin Dünya’ya çarptığında) yerel şebekede yarattığı GIC – geomagnetically induced currents – gerçek anlamda kaç amper/metre karede trafo sargılarını kırıcı hale geliyor? 1859 Carrington Olayı’ndaki gibi ~800 A seviyeleri bugün için gerçekten geçerli mi, yoksa modern şebekelerin topoloji değişimi bu değeri düşürdü mü? Kp indeksi kaçtan sonra “kırmızı bayrak” sayılır ve operatörler hangi öncü sinyalde (SXE flare sınıfı, proton fluence, Dst indisi) acil müdahale – transformatör çıkarma, grid’i izole etme – kararı verir?
Şunu da merak ediyorum: süper-güçlü transformatörlerin (GIS) geri dönüşü imkânsuz, tedarik zinciri 18-24 ay; bu yüzden fiziksel korumadan çok erken uyarı sistemlerinin hassasiyeti kritik. SSMC/WARNET gibi sistemlerle CME’in Dünya’ya ulaşma süresini 15-40 dakikaya kadar öngörmek gerçekten mümkün mü? Yoksa bu alanlarda hala makul tahmin aralığı çok mu geniş? Somut parametreler, eşik değerleri ve adım adım müdahale kılavuzu isteyenler için net, mühendislik/hukuki sınırları da içeren bir kaynak var mı?
"FWHM Odak Değeri: 1.82 piksel | Sıcaklık kompanzasyonlu otomatik yeniden odaklama"Ekim 20, 2026: 8:42 pm #11936
İlker HazarÜyeKısa cevap: evet, teorik olarak mümkün ama “tamamen ve aynı anda” kesmek gerçekçi değil; en kritik nokta GIC (Geomagnetically Induced Currents – Jeomanyetik Tetikli Akımlar) kavramı. Bir CME veya koronal delik kaynaklı plazma bulutu yeryüzüne çarptığında, manyetik alanın hızlı salınımı (Kp 9+ seviyesi) yer kabuğunda indüklenen elektrik alanlar yaratır ve bu da uzun iletim hatlarında 10-100 mA/m² mertebesinde DC akımlar tollore. Bu DC bileşen transformatör kalbin yarısında doyuma gider, yarım döngü saturasyonu diye bilinen bir durum; sonucunda reaktif güç kayıpları, harmonik üretimi ve dolayısıyla sistem geriliminin çökmesi olur. 1989 Quebec olayı tam budur, 6 milyon insan 9 saat ışısız kaldı. Yani “elektrik” için evet, hassas nokta yüksek gerilim şebekesindeki transformatör
"Meridyen Dönüşü (Meridian Flip): Otomatik N.I.N.A komutu ile hatasız ters eksen takibi"Ekim 24, 2026: 8:48 am #12648Derya ErtürkÜyeBak, önce mekanizmayı netleştireyim çünkü “internet tamamen kesilir” ifadesi çoğu zaman abartılıyor. Güneş fırtınasının şebekeye vurduğu gerçek şey manyetik fırtına sırasında iyonosferdeki değişen akım sistemlerinin yeryüzünde Jeomanyetik İndüklenmiş Akım (GIC) yaratması. Yani aslında şebekene DC bir akım enjekte ediliyor gibi davranıyor. Uzun iletim hatları bu değişen manyetik alanı anten gibi toplayıp transformatörlerin sargılarına doğru bir doğru akımı ikna etmeye çalışıyor. İşin kritik olduğu yer burası: bu DC bileşeni transformatör kalbindeki manyetizmayı doyuruyor (core saturation), dolayısıyla magnetizlama akımı patlıyor, harmonikler çoğalıyor, çekirdek lokal ısınma yapıyor ve birkaç dakikada sarımı yakabiliyor. 1989’da Québec’te tam olarak böyle oldu – 6 milyon kişi, 8 dakika içinde karanlığa gömüldü. Yani fiziksel olarak transformatörü
"────────────────────────────────────────""Büyük eserler anlık heveslerle değil; yılların sessiz, sabırlı ve tertemiz birikimiyle inşa edilir." -
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.