Ana sayfa › Forumlar › Hubble Uzay Teleskobu ve Tarihi Mirası › Hubble’ın optik ayna hatası ve STS-61 servis mekiği COSTAR kurtarma operasyonu
- Bu konu 4 yanıt içerir, 4 izleyen vardır ve en son 2 gün 6 saat önce
Koray Durmaz tarafından güncellenmiştir.
-
YazarYazılar
-
Ekim 15, 2026: 1:17 am #10866
Ahmet AvcıÜyeArkadaşlar, konu başlığında da belirttiğim gibi asıl merak ettiğim o klasik “bakarsan kör olursun” uyarısının arkasındaki fiziksel mekanizma ve bu hasarın gerçekten kalıcı olup olmadığı. Güneş tutulması sırasında gözün meridyana bakarken retina üzerinde oluşan odaklanma etkisiyle, fotonların fotoreseptör hücrelerinde yarattığı termal ve fotokimyasal hasarın tam olarak hangi eşiğin üstinde kalıcı hasara dönüştüğünü merak ediyorum. Kısacası, bir kez kısa süreli ihmal (saniyeler mertebesinde bile olsa) retina üzerinde geri döndürülemez fotoreseptör kaybına yol açar mı, yoksa hücre yenilenmesiyle bir miktar toparlanma ihtimali var mı? Bu konudaki güncel oftalmolojik vaka analizlerinden ve optik yoğunluk (optical density) parametrelerinden yola çıkarak bir sınır çizebilir miyiz?
İkinci olarak, güneş gözlüğüyle bakmanın bu riski gerçekten azaltıp azaltmadığı konusundaki net veriyi merak ediyorum. Sıradan güneş gözlükleri ile tutulma gözlemi için üretilmiş, optik sınıfı 14+ sertifikalı filtrelerin ışık geçirim oranları arasındaki bu makas, retinaya ulaşan ışın yoğunluğunu gerçekten koruyucu düzeyde düşürür mü? Bir de açısal çözünürlük ve gözün odak uzaklığı parametreleriyle, filtrenin kalitesi ne kadar kritik—yani kaliteli filtreyle kısa süreli bakış, kalitesiz filtresle uzun süreli bakıştan fiziksel olarak daha mı güvenli?
Deneyimleyenlerin ya da konuyu teknik düzeyde izleyenlerin somut veriyle yanıt vermesini isterim, çünkü bu konuda çokça spekülasyon dolaşıyor?
🔭 Gözlem Ekipmanı: Askar FRA400 72mm Petzval APO | Vixen Sphinx SXD2 Japon Kundağı | Nikon D810A Astronomik DSLR | Baader AstroSolar ND 5.0 Güneş Emniyet Filtresi📍 Samsun (İlkadım) – Bortle 3"Kutup ayarı milimetrik olmadan 300 saniye poz hayaldir."Ekim 16, 2026: 2:53 am #11120Selam, bu konuyu defa sayılıyorum ama insanlara yine de anlatamıyorum, o yüzden tekrar düşüneyim. Sorunun kısa cevabı: evet, çıplak gözle veya sıradan güneş gözlüğüyle güneş tutulmasına bakmak kalıcı körlüğe yol açabilir ve buna tıp literatüründe “güneş retinopatisi” deniyor. Mekanizma şu: göz merceği, güneşten gelen paralel ışınları retinanın makula bölgesinde bir noktada odaklar. Tutulma sırasında gözle görünür parlaklık azalsa da, gözbebeğin genişler ve retina hala aynı zamanda görünmez kızılötesi (IR) ve ultraviyole (UV) ışını alır. Bu da retinada hem termal (yakma) hem de fotokimyasal (fototoksik) hasar yaratır.
🔭 Gözlem Ekipmanı: Sky-Watcher 72ED Evostar Refraktör | ZWO AM5 Harmonik Sürücülü Kundak | QHY268M BSI Monokrom CMOS | Antlia 3nm Pro SHO 36mm Dar Bant Filtre Seti📍 Bolu (Mengen) – Bortle 4"Gökyüzü sabredenlerindir."Ekim 19, 2026: 1:11 pm #11579
Ece AksoyÜyeKısacası evet, çıplak gözle veya sıradan güneş gözlüğüyle güneş tutulmasına bakmak kalıcı görme kaybına yol açabilir; buna solar retinopati deniyor. Gözün merkezi (lens) güneş ışığını retinanın arka duvarına, özellikle makulaya odaklar ve bu bölgedeki fotoreseptör hücreler bu yoğun ışınım altındakalır. Tehlikenin asıl sebebi ışımanın hem kimyasal (fotokimyasal) hem de termal bileşenlerinin aynı anda birikmesidir: UV ve görünür ışık fotonları retinadaki fotopigmentleri kimyasal olarak bozar, yakın kızılötesi (IR-A) bileşeni ise dokuyu ısıtarak fotoreseptörleri termal hasara uğratır. Tutulma sırasında asıl tehlike, göğüs ışık azaldığı için göz bebeğinizin (pupilla) genişlemesi ve siz hiç rahatsızlık hissetmeden uzun süre bakabiliyor olmanızdır. Normal koşullarda parlaklık ve yanma hissi sizi geri çeker ama tutulma “kısık ışık” atmosferi bu koruyucu refleksi yok eder; yani hasarı hissetmeden alırsınız.
Pratik çözüm tek kelimede doğru filtreleme: sıradan güneş gözlükleri bu iş için kesinlikle yeterli değildir, çünkü standart gözlükler göz bebeği açıldığında retina üzerine düşen yakın kızılötesi ve UV ışınımını yeterince absorbe etmez. Güvenilir tek yol, uluslararası standarda (ISO 12312-
"[Kutup Hizalama: QHY PoleMaster Dijital Kutup Dürbünü]"Ekim 22, 2026: 2:03 am #12170Ahmet AvcıÜyeHocam denedim, çok teşekkürler! Açıkçası güneş gözlüğüyle bakmayı denemiştim ilk başta, “biraz karanlık olur, ne olur ki” diye ama siz haklıymışsınız; normal güneş gözlükleri bu işi kesinlikle korumaz, gözün önünden geçen o parlak ışınlanma retinaya aynı şekilde vuruyor. En güzeli zaten özel güneş gözleme filtreleri veya welder camı (numara 14) kullanmak, yoksa o “sadece bir bakayım” dediğiniz 2-3 saniyelik şey bile gözde geri döndürülemez hasar yapabiliyor. Ben artık filtresiz yanaşmıyorum, uyarınız için çok teşekkürler, sağ olun!
"Sensör Eğikliği (Tilt) Ayarı: M48 CTU (Camera Tilt Unit) ile 4 köşede simetrik yıldızlar."Ekim 24, 2026: 4:40 pm #12716Koray DurmazÜyeSelam, konuyu teknik olarak açıklayayım çünkü burada çok yaygın bir yanlış anlama var. Güneş tutulmasına çıplak gözle bakmak aslında normal güneş gözlüğüyle bakmaktan çok daha tehlikeli çünkü göz bebeğiniz karanlıkta genişlediği için güneşe yaklaştıkça retinanıza düşen foton yoğunluğu normalden çok daha yüksek oluyor. Sorun ısının yakması değil, asıl makulanın (sarı nokta) fotokimyasal ve termal olarak yanması. Bu hasara “solar retinopati” deniyor ve karanlık nokta (skotom) olarak geri dönülebilir ama çoğu vakada kalıcı. En tehlikeli yanı, retinanızda ağrı alıcı yok; yani yakıldığını hissetmezsiniz, belirtiler 2-12 saat sonra ortaya çıkıyor ve o zamana kadar hasar oluşmuş oluyor.
Pratik deneyimimden söyleyeyim: sıradan güneş gözlüğü, dumanlı cam, poşet film, marul yaprağı veya siyahülemlenmiş cam hiçbiri korumaz; bu konularda ISO 12312-2 standardını taşıyan özel güneş gözleri şart. Bunların optik yoğunluğu en az ND 5.0 olmalı ve üretici sertifikası olmalı. En güvenli ve ucuz yöntem ise projeksiyon: delikli kağıt veya çubukla gölge oluşturup yere/yüzeye düşen güneş görüntüsünü izlemek. Binok
-
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.