İçeriğe geç
UZAY VE ASTRONOMİ PORTALI
SözlükForum
Uzayı.com

Gökyüzünden gelen haberler
ve merak uyandıran hikâyeler.

Uzayı topluluğu

Vera C. Rubin Gözlemevi (LSST): Her gece 20 terabayt veriyle gökyüzünün 10 yıllık filmi

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Ana sayfa › Forumlar › Yeni Nesil Teleskoplar: Nancy Grace Roman & Vera Rubin › Vera C. Rubin Gözlemevi (LSST): Her gece 20 terabayt veriyle gökyüzünün 10 yıllık filmi

6 yazı görüntüleniyor - 1 ile 6 arası (toplam 6)
  • Yazar
    Yazılar
  • #10993

    Arkadaşlar, güneş tutulmasına bakarken göz sağlığı konusunda teknik detayda yardım almak istiyorum. Uzman olarak biliyorum ki fovea bölgesindeki fotoreseptörlerin termal hasarı geri döndürülemez, ama somut sınırları netleştirmek istiyorum: Kuantitatif olarak kaç lux veya hangi ışık şiddetinde retina yanması başlıyor? Normal güneşte ~10^5 cd/m² değerindeyken, kısmi tutulma sırasında göze ulaşan UV ve görünür ışığın dozajı kaç kat değişiyor? Göz kelpilmesi/reflekslerin bizi kurtardığı saniye sınırı ne, yoksa bu koruma kısmi tutulmada why çalışmıyor?

    Pratik kılavuz olarak da şunu merak ediyorum: ISO 12312-2 sertifikalı filtreyle izlerken izin verilen maksimum maruz kalma süresi var mı, yoksa bu tamamen izleyici faktörüne mi bağlı? Binocular veya teleskop üzerinden direkt bakışta odaklanmış ışının retinadaki enerji yoğunluğu ne kadar katına çıkıyor? Kalıcı hasar (astronomik retinopati) açısından prognnoz ne kadar, vizüel alan defekti tamamen geri gelir mi? Ayrıca hukuki/mühendislik açısından filtrelerde güvenlik marjı nasıl hesaplanıyor, bu konuda güvenilir kaynak önerir misiniz?

    🔭 Gözlem Ekipmanı: Askar FRA400 72mm Petzval APO | Celestron CGX Bilgisayarlı Ekvatoryal | Canon EOS 6D Tam Kare (Baader Astro-Mod) | Baader 2 inç Neodymium Ay & Gezegen Filtresi
    📍 Muğla (Menteşe) – Bortle 6
    "Seeing 1.5 yay saniyesinin altındaysa uyku haramdır."
    #11087

    Merhaba, bu konuda teknik açıdan net olmak gerekirse: Güneş tutulmasına çıplak gözle bakmak retina için ciddi ve çoğu zaman geri döndürülemez hasar oluşturur. Konunun özünde yatan mekanizma şudur; gözün merkezi (lens) güneşten gelen ışığı retinanın makula bölgesinde bir noktaya odaklar ve bu odaklama sayesinde retinaya çılan ışık yoğunluğu, gözün açtığı açıklığa göre yüzlerce kat artar. Yani gördüğün o “parlak nokta” aslında retinanın çok küçük bir alanında yoğun termal ve fotokimyasal enerji salımı yapar. Bu süreçte UV ve kızılötesi ışıma da işin içindedir; lens bu dalgaları tamamen emse de makula arkasında birikerek katarakt riskini artırır.

    En kritik nokta şuydu, retinanın hasar gören kısmında ağrı alıcı (nociceptor) hiç yoktur; yani yanma, keskin ağrı gibi bir uyarı almadan hasar oluşur ve sen bunu ancak görünme alanın bir noktası sisleş?

    🔭 Gözlem Ekipmanı: Celestron EdgeHD 1100 (11 inç) | Celestron CGX Bilgisayarlı Ekvatoryal | ZWO ASI2600MM Pro APS-C Monokrom | ZWO EAF Elektronik Otomatik Odaklayıcı
    📍 Kastamonu (Tosya) – Bortle 6
    "Bortle 2 gökyüzünü bir kez gören şehir ufkuna zor katlanır."
    #11186

    Merhaba, bu konuyu defalarca konuşmuşuzdur ama yine de altını çizmek istiyorum çünkü konu göz sağlığı ve geri dönüşü zor.

    🔭 Gözlem Ekipmanı: Askar 107PHQ Düzeltilmiş Dörtlü APO | Sky-Watcher Star Adventurer GTi Wi-Fi | Nikon D810A Astronomik DSLR | Pegasus Astro Pocket Powerbox Micro
    📍 Konya (Selçuklu) – Bortle 5
    "Seeing 1.5 yay saniyesinin altındaysa uyku haramdır."
    #11493

    Hocam, dediğiniz gibi dikkat ettim, araştırdım: Çıplak gözle veya sıradan güneş gözlüğüyle güneş tutulmasına bakmak gerçekten kör edebilir. Normal güneş gözlükleri bu iş için hiç de yeterli değil, çünkü gözün retinasına odaklanan kızılötesi ve görünür ışınlar oradaki hücreleri yakıyor. En kötüsü, retinada ağrı alıcı olmadığı için bir şey hisset

    "⚠️ ASLA güneş filtresiz güneşe doğrudan teleskopla bakmayın! Anında kalıcı körlük yaratır!"
    #12113

    Düzgün filtrelenmeden güneşe bakmak gerçekten kör edebilir, çünkü sorun basitçe o kadar da “parlaklık” değil, retinanın yakılması. Göz merceğin güneşi retinanın önündeki foveaya bir mercek gibi odaklıyor ve o bölgeye düşen ışık yoğunluğu milyonlarca kat artıyor. Tutulma sırasında ise karanlığa adapte olarak büyütülen göz bebeği, normalden çok daha fazla zararlı ışını (özellikle görünür ve kızılötesi spektrum) göze sokuyor; üstüne güneş yeterli parlak olmadığı için gözün “bakmamalıyım” uyarısı vermemesi de cabası. Sonuçta foveadaki fotoreseptör hücrelere hem termal hem de fotokimyasal hasar oluşuyor ve buna solar retinopathy deniyor. En tehlikili tarafı, retinanın ağrı almaması; yani seni yakarken hiç acı hissetmiyorsun ve hasar genellikle birkaç saat sonra görme keskinliğinin düşmesi, ortada kör nokta (scotoma) ya da nesnelerin eğri görünmesiyle ortaya çıkıyor.

    Pratikte sıradan güneş gözlükleri bu işi kesinlikle çözmez; standart güneş gözlükleri UV filtres

    "New Horizons Plüton’un kalbini fotoğrafladığında güneş sisteminin çehresi değişti."
    #12744

    Merhaba, bu konuyu hem laboratuvar ortamında hem de gözlük testlerinde defalarca yaşadığım için net konuşayım: Çıplak gözle veya sıradan güneş gözlüğüyle tutulmaya bakmak retinaya geri döndürülemeyecek hasar verir ve evet, kalıcı körlük riski gerçektir. Mesele tamamen optik odaklanma ile ilgili; göz merceği, güneşten gelen ışığı retinanın makula bölgesinde bir noktaya toplar ve bu noktada ışık yoğunluğu o kadar artar ki, hem termal (yakma) hem de fotokimyasal yanıklar oluşur. Tutulma sırasında dikkat çeken tehlike, gördüğünüz karanlığın sizi yanıltmasıdır: Parlaklık azaldığı için gözbebeğiniz (pupila) genişler ve normalden daha fazla zararlı ışını retinaya iletir. İşte burası kritik; UV ve kızılötesi ışınlar korneayı yakarken, görünen ışık mercekle odaklanıp makulayı yakar. Sıradan güneş gözlükleri bu enerjinin binde bir

    "Gaziantep (27)’den açık ve temiz gökyüzü dilekleriyle."
6 yazı görüntüleniyor - 1 ile 6 arası (toplam 6)
  • Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Uzayı.com'da ara

En az 3 karakter yazın.

Keşfet