Drake Denklemi’nin James Webb sonrası güncel parametreleri ve akıllı yaşam ihtimali

Kara delik olay ufkunu geçen bir astronotun zaman algısı konusunda literatürde sürekli birbirine karıştırılan iki şey var: uzaktaki gözlemci için soğuyan koordinaat zamanı ile astronotun kendi öz zamanı (proper time). Benim asıl sormak istediğim şu, soyut tartışmalara girmeden; Schwarzschild yarıçapında kütle ne kadar artarsa artsın, ufuyu geçen bir gözlemci için merkez tekilliğe kadar kalan öz zaman neden sadece ~10⁻⁵ saniye mertebesine düşüyor? Bu skalanın kütleyle ∝M olarak ölçeklendiğini biliyorum ama formüldeki sabitlerin fiziksel kökenini netleştirmek istiyorum.

Bir de Kerr (dönen) deliklerde durumun nasıl değiştiğini merak ediyorum; orada Cauchy ufkunun ötesinde zaman benzeri Killing vektörünün işaret değiştirmesinin, astronot için “sonraki anın matematiksel olarak var olamaması” ile öz zamanın tükenmesi aynı olay mı, yoksa ayırıcı tanıları belli farklı fenomenler mi? Spagettifikasyonun geliri (tide) ufudan önce mi sonra mı belirleyici oluyor, yani gözlemci ufkunda hâlâ bütünüyle sağlam mı sayılır? Bunu mühendislik/teorik fizik sınırında, somut metrik parametreleriyle açıklamak istiyorum, soyut felsefi yorumları bir kenara bırakıp.