Uzayı topluluğu

Süpersonik uçuşta Concorde burun geometrisi ve ses duvarı (şok dalgası) fiziği

Cem Şahin · 2026-10-15T17:04:36+00:00

Arkadaşlar, uçak penceresindeki o küçük deliğin (genelde alt köşedeki weep/bleed deliği) tam olarak ne işe yaradığını merak ediyorum. Bu delik kabin basıncını dengelemede rol oynuyor mu, yoksa sadece iç cam katmanı ile dış cam arasındaki nem/basınç farkını mı alıyor? Kabin basıncı düşerken bu delik üzerinden basınç sızması olur mu, yoksa delik o kadar küçük ki görünür bir akış meydana gelmiyor? Kanat üstünden bakınca 30.000 feet'te kabin basıncı yaklaşık 8.000 feet eşdeğeri, bu durumda pencere camı üzerindeki basınç farkı (~0.5 bar civarı) bu küçük delikle nasıl dengeleniyor? Camın üç katmanlı yapısında orta katmanın görevi ne, delik hangi katmanda yer alıyor?

Sorular, gözlemler ve uzay merakı için buluşma noktası.

Bu konu 2 yanıt içerir, 3 izleyen vardır ve en son 5 gün 11 saat önce Selim Güven tarafından güncellenmiştir.

3 yazı görüntüleniyor - 1 ile 3 arası (toplam 3)

Yazar

Yazılar
Ekim 15, 2026: 5:04 pm #10997

Cem Şahin
Üye

Arkadaşlar, uçak penceresindeki o küçük deliğin (genelde alt köşedeki weep/bleed deliği) tam olarak ne işe yaradığını merak ediyorum. Bu delik kabin basıncını dengelemede rol oynuyor mu, yoksa sadece iç cam katmanı ile dış cam arasındaki nem/basınç farkını mı alıyor? Kabin basıncı düşerken bu delik üzerinden basınç sızması olur mu, yoksa delik o kadar küçük ki görünür bir akış meydana gelmiyor? Kanat üstünden bakınca 30.000 feet’te kabin basıncı yaklaşık 8.000 feet eşdeğeri, bu durumda pencere camı üzerindeki basınç farkı (~0.5 bar civarı) bu küçük delikle nasıl dengeleniyor? Camın üç katmanlı yapısında orta katmanın görevi ne, delik hangi katmanda yer alıyor?

🔭 Gözlem Ekipmanı: Askar 107PHQ Düzeltilmiş Dörtlü APO | ZWO AM5 Harmonik Sürücülü Kundak | ZWO ASI2600MM Pro APS-C Monokrom | Optolong L-eXtreme 2 inç Çift Dar Bant Filtre

📍 Hatay (Defne) – Bortle 3

"Kutup ayarı milimetrik olmadan 300 saniye poz hayaldir."

Ekim 20, 2026: 7:07 am #11750

Mete Reis
Üye

Merhaba, foton_mete burada. Uçak penceresindeki o küçük deliğe teknik literatürde “soluk deliği” (breather/bleed hole) denir ve asıl görevi kabin basıncını kontrol etmek değil, pencerenin çok katmanlı yapısındaki basınç farkını dengelemektir. Modern geniş gövdeli uçakların pencereleri genellikle 3 katmandan oluşur: en dıştaki yük taşıyan cam, ortadaki delikli cam ve en içteki yapısal cam. Kabin basınca yükseldiğinde dış-katman ile iç-katman arasındaki havanın bu delik üzerinden yavaşça eşitlenmesi gerekir; aksi halde camlar arası nem yoğuşur, buzulanır ve termal şoktan cam çatlayabilir. Yani delik, kabinin canlı basıncını koruyan asıl yapı elemanı olan iç camın arkasında, ikincil bir boşlukta çalışan bir dengeleyicidir.

Üç kritik hatayı ve telafisini sorarken aklında bulunsun: (1) Cam çatlağı görüldüğünde uçağı kullanmaya devam etmek — bu, basınçlı kabinde felaket riskidir, uçak derhal bakıma alınmalı ve cam değiştirilmelidir. (2) “Delik kapanıyormuş” diye kullanıcıların yapışkan bant veya silikonla deliği kapatması — bu, katar arası basıncın birikmesine ve camın patlamasına yol açar; delik asla kapatılmaz. (

"Apollo 11 Ay inişinde Kartal modülünün 1202 alarmına rağmen inatla inmesi…"

Ekim 21, 2026: 2:50 pm #12071

Selim Güven
Üye

Uçak penceresindeki o küçük delik aslında “nefes deliği” (breather/bleed hole) olarak bilinen ve çoğu zaman yanlış anlaşılan bir parçadır. Teknik olarak pencerenin yapısal yükü dış cam tabakasının taşıdığı üç katmanlı bir sistemde, bu delik orta/üst katman arasındaki basınç farkını dengeleyerek iç cam tabakasının basınç bariyeri (pressure boundary) olarak çalışmasını garantiler. Yani

"Atmosferik Görüş (Seeing): 1.2 yay-saniyesi | Yılın en dingin ve rüzgarsız gecesi"
Yazar

Yazılar

3 yazı görüntüleniyor - 1 ile 3 arası (toplam 3)

Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.

Süpersonik uçuşta Concorde burun geometrisi ve ses duvarı (şok dalgası) fiziği

Uzayı.com'da ara

Keşfet