NASA’nın iddialı Artemis 2 göreviyle uzaya gidecek astronotlar, Dünya atmosferinin ve manyetik alanının koruyucu etkilerinden çıktıktan sonra, uzay radyasyonuna maruz kalacaklar. Bu nedenle, görev boyunca dikkatli olacaklar, radyasyon dedektörlerini takip edecek ve uyarı alarmlarına kulak verecekler. Ayrıca, X-ışınları veya gama ışınları gibi radyasyona maruz kalmayı ölçen aktif dozimetre cihazlarıyla donatılacaklar.

Artemis 2’nin uzay aracı, diğerlerine göre daha iyi bir şekilde korumaya sahip. Ancak, astronotlar özellikle yüksek radyasyon seviyeleriyle karşılaşırlarsa, örneğin güçlü bir güneş patlaması durumunda, savunma önlemleri alacaklar. Astronotlar, merkezi depolama bölmelerindeki eşyaları bilinen “radyasyon yoğun” bir noktaya taşıyarak, kapsüldeki daha düşük dozlu bir alan oluşturacaklar. Bu sayede mürettebatın radyasyona maruz kalması azaltılacak.

Artemis 2 göreviyle NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanadalı Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen, yaklaşık 10 günlük bir yolculukla Ay’ın etrafında dönecek ve Dünya’ya geri dönecekler. NASA, görevin mümkün olan en kısa sürede, ideal olarak Nisan ayının başlarında başlatılmasını hedefliyor.

Adından da anlaşılacağı gibi, Artemis 2, NASA’nın Ay programının ikinci görevi olacak. İlk görev olan Artemis 1, 2022’nin sonlarında insansız bir Orion uzay aracını Ay yörüngesine gönderip geri getirerek büyük başarı elde etmişti.

Artemis 1 sırasında, Orion 25 günden fazla süren bir süre boyunca uzayda kaldı ve toplamda 1.4 milyon mil (2.25 milyon kilometre) yol kat ederek, derin uzayın ortamı ve kapsülün içindeki performansı hakkında çok değerli veriler topladı.

“Artemis 1’deki ölçümlerden, Orion’un kompakt ve yoğun yapısı sayesinde radyasyon fırtınası sırasında iyi bir araç olduğu ortaya çıktı, bu da iyi bir radyasyon kalkanı sağlıyor” dedi NASA’nın Uzay Radyasyonu Analizi Grubu’nun (SRAG) radyasyon enstrümantasyon sorumlusu Stuart George. Houston’daki SRAG merkezinde yaptığı açıklamada, “Orion radyasyon fırtınası sığınağının beklenen şekilde çalıştığını ve aracın farklı yerlerinde bulunduğunu da öğrendik” dedi.

Artemis 1’de, enstrümanlarla donatılmış bir manken ve iki adet “beden hayaleti” kullanılarak, iç organlardaki dozların ciltteki doza göre daha düşük olabileceği gösterildi. (Görsel kaynağı: SRAG)

Artemis 2 mürettebatının radyasyona maruz kalması, Hybrid Electronic Radiation Assessors (HERA) ve mürettebatın giyeceği küçük Crew Active Dosimeter cihazları tarafından ölçülecek. Orion’un mürettebat modülünün içinde bulunan altı adet aktif HERA sensörü bulunuyor.

Ek olarak, NASA, Alman Uzay Ajansı DLR ile işbirliği yaparak, Artemis 1 versiyonuna göre altı kat daha yüksek çözünürlüğe sahip olan güncellenmiş bir M-42 sensör modeli olan M-42 EXT’i kullanacak. Orion’da bu yeni versiyondan dört adet kullanılacak.

Sığınak Kurmak

“Yüksek enerjileri nedeniyle galaktik radyasyondan korunmak zordur, ancak güneş patlamaları tarafından üretilen parçacık olayları farklıdır” dedi George.

Güneş parıltısı olayları için, NASA, mürettebatın radyasyon seviyelerini azaltmak amacıyla bir sığınak inşa etmesi gereken önceden tanımlanmış radyasyon doz hızı eşiklerine sahip. Bu eşiği aşması durumunda, Artemis 2 mürettebatı, uzay aracı depolama bölmelerinden malzemeleri alarak, Orion kapsülünün en az korumalı duvarına yerleştirecek ve böylece bir radyasyon sığınağı oluşturacak.

“Ayrıca, olay özellikle şiddetliyse, mürettebatın gidebileceği bazı yerler var; örneğin depolama bölmeleri veya tuvalet yakınları” dedi George. Bu alanlar oldukça dar olabilir, ancak daha fazla koruma sağlayacaktır.

Kaynak: Space