NASA, 2026-2027 eğitim-öğretim döneminde ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik “Uçuşu Besleme Tasarım Zorunluluğu” (Dream with Us) programının yeni temayı duyurdu. Lise öğrencilerine ayrılan bölüm, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) gibi yeni bir uçak yakıtının havacılıkta kullanılması üzerine tasarlanan kargo uçakları için bir mühendislik tasarım zorunluluğu olarak 25 Eylül 2026’da hayata geçecek ve katılımcıların 22 Ocak 2027’de saat 23.59’da sona erecek süreçte başvuru yapmaları bekleniyor. Bu yılki zorunluluk, havacılığın geleceğini şekillendirecek yakıt türleri ve bunların hem uçakları hem de pistlerin altyapısını nasıl dönüştüreceği sorularının merkezinde yer alıyor.
Programın başlatıcısı NASA, zorunluluğun ortaokul ve lise öğrencilerine açık olduğunu, her iki kategoriye de farklı görevler tanımladığını belirtti. 9-12. sınıflar için hazırlanan lise modülü, 6-8. sınıfların kullanacağı ortaokul modülünden ayrı bir yol izliyor. Aynı yaş grubunda hem ortaokul hem de lise öğrencisi bulunan ekipler, zorunluluğu lise kategorisinde değerlendirilecek. Başvuru, NASA’nın “Uçuşu Besleme Tasarım Zorunluluğu” web sayfasındaki bağlantı üzerinden yapılacak ve her ekip yalnızca bir başvuru ile sınırlı tutulacak.
Yeni Bir Yakıt, Yeni Bir Tasarım
2026-2027 zorunluluğunun resmi adı “Uçuşu Besleme Tasarım Zorunluluğu: Yeni Enerji Sistemleri” olarak belirlendi. NASA ve Federal Havacılık İdaresi (FAA), üniversiteler ile havacılık sektöründeki ortakları, ulusal hava boşluğuna (NAS) katılan uçak sayısının artmasıyla birlikte güvenliğin artırılması, uçuşların daha uygun maliyetli hale getirilmesi, uçaklar için yeni yakıtların keşfedilmesi ve yolcu ile yüklerin havada geçirdikleri sürenin azaltılması konularında çalışmalar yürütüyor. Bu yılki “Bana İnan” zorunluluğu, yeni uçak yakıtları ve tek bir yakıtın bile kullanıldığı uçakları ile kalkış-iniş yapılan havalimanlarını nasıl değiştireceği sorusuna odaklanıyor.
Uluslararası ölçekte her yıl 62 milyon metrik tonun üzerinde hava kargo taşınırken, bu miktar küresel ticaretin değer olarak yüzde 33’ünden fazlasına denk geliyor ve yıllık yaklaşık 8,3 trilyon dolar tutarında bir hacim oluşturuyor. Bu büyüklükte bir sektörde bile verimlilikte küçük bir artış, ciddi ekonomik etki yaratabiliyor. Bir hava kargo şirketi, filosunun bir kısmını daha verimli ve farklı bir yakıt türünü kullanacak yeni uçaklarla değiştirmeyi hedeflediğini açıkladı. Ekipler, sıvılaştırılmış doğalgazı kullanan yeni nesil bir kargo uçağı konsepti geliştirmeye davet edildi.
Şirketin sunduğu gereksinimler arasında iki kişilik mürettebat, deniz seviyesinde ve ISA+15 derecelik koşullarda 35 feet engeli aşarak 12.000 feetlik bir pist mesafesinde tamamlanabilecek kalkış ve iniş mesafesi, 150 düğüm yaklaşma hızı, maksimum yük ağırlığında 3.000 deniz mili menzil, 35.000-40.000 feet arasında seyir yüksekliği ve Mach 0,8 seyir hızı yer alıyor. Uçak, FAA Uçak Tasarım Grubu “IV” sınıflandırmasına uygun olacak ve 125.000 poundluk toplam kargo ağırlığını, en az 15.000 kübik feet hacimde, standart birim yükleme ekipmanlarıyla (ULD) taşımak zorunda. Sıvılaştırılmış doğalgazın geleneksel jet yakıtından farklı saklanması gerektiği için uçak tasarımı buna göre uyarlanacak ve bu uyum, daha aerodinamik verimli tasarımlara yol açabilir.
Altyapının da Dönüşmesi Gereken Bir Gelecek
Havacılığın erken dönemlerinden bu yana ticari uçaklar, malzemeler ve üretim teknolojisi nedeniyle “boru ve kanat” tasarımının getirdiği sınırlamalarla şekillenmiş geleneksel tasarımlara dayanıyor. Yeni teknolojiler ve malzemelerin artan erişilebilirliğiyle birlikte uçakların artık aynı temel tasarıma bağlı kalmaya zorunlu olmadığı, yakıt türleri üzerine yapılan yeni araştırmalar ve artan uçuş ile yakıt talebi ise elektrifikasyonun artması ve çeşitli yakıt seçenekleri gibi birçok yeni yol ortaya koyuyor. Bu durum havalimanlarının da ayarlanmasını gerektiriyor.
Havalimanı altyapısında birden fazla yakıt türünü eklemek, yeni uçak türlerine izin verecek farklı giriş yapılandırmaları ve hatta farklı uçaklar için ayrı alanlar gibi değişiklikler yapılacak. Bu sürecin nasıl görüneceği büyük ölçüde gelecekte araştıranlar ve tasarımcılar tarafından belirlenecek, çünkü havacılık topluluğu bugün başlatıp gelecekte de sürdüreceği bu zorluklarla karşı karşıya. NASA, zorunluluğun bu perspektifi öğrencilere aktarmayı hedeflediğini vurguladı.
Yeni yakıtların eklenmesi, yalnızca uçakları değil, aynı zamanda uçakların kalkıp iniş yaptığı havalimanlarını da değiştirecek. Bu yılki zorunluluk, tam da bu yeni yakıtlar ve onları barındıracak altyapıyı merkeze alıyor.
NASA Aeronotik STEM Ekibi
Programın nihai çıktısı, ekibin hazırlayıp sunacağı bir Mühendislik Tasarım Defteri (Engineering Design Notebook). Bahsi geçen başlıklar, puanlama kriterlerinde yer alan başlıklar olarak kullanılacak ve ekibin her bölümde ilerledikçe defterin ilgili bölümlerini doldurması bekleniyor. Başvurular, endüstri uzmanları tarafından etki, uygulanabilirlik, özgünlük ve fikrin ne kadar iyi aktarıldığı başlıkları altında değerlendirilecek. En üst düzey ekipler finalist aşamasına çıkacak ve seçilmiş bir yargıç grubuyla projelerini sanal ortamda sunacak; ardından seçkin yargıçlar ödül seçimlerini belirleyecek.
Kurallar, Tarihler ve Başvuru Süreci
Zorunluluk, zorunlulukla ilgili çalışmalar için yapay zeka araçlarının kullanıma kapalı olduğu bir alanda yürüyor. Ekipler, kamuoyunda erişilebilir tarayıcı tabanlı yapay zeka hizmetleri, yapay zeka destekli kod oluşturma araçları veya yapay zeka ile üretilmiş görseller dahil olmak üzere herhangi bir içeriği yükleyemeye, işleyemeye veya oluşturamayacak. Tüm başvurular yalnızca ekip üyelerinin yapay zeka desteği olmadan hazırlanması gerekiyor. Sunumlar, yüksek çözünürlüklü görseller olarak orijinal çalışmaların .jpg veya .png formatında verilmesi ve Section 508 erişilebilirlik standartlarına uygun olması gibi ek kurallarla da destekleniyor.
Programın zaman çizelgesi, 25 Eylül 2026’da zorunluluğun yayına girmesiyle başlıyor. Kayıt süreci 8 Aralık 2026’da sona eriyor ve ortaokul katılımcıları için başvuru dönemi 22 Ocak 2027’de saat 23.59’da kapanıyor. 19 Mart 2027’de finalistler seçilip duyurulacak, 2 Nisan 2027’de finalist sunumları (sanal ortamda) yapılacak ve 9 Nisan 2027’de kazananlar açıklanacak. Bilgilendirme toplantısının tarihi ise henüz belirlenmemiş durumda.
Başvurular, NASA Gateway bağlantısı üzerinden yapılacak ve her başvurunun öğrencilerin ebeveyni veya yasal velisinin imzaladığı onay formunu içermesi gerekiyor. Ekibin tüm üyelerinin onay formuna imza atması zorunlu. Ekibin kaydı, 13 yaşını doldurmuş birinin hesabı oluşturması gerektiriyor; istenmesi halinde yetişkin ekip sponsorları, kaydın ekibin adıyla oluşturulmasını sağlayabilir. Ekibin soruları için NASA Aeronotik STEM ekibi ile iletişime geçilebilecek.
Yüksek liseli başvuruların tamamı, NASA Gateway bağlantısı üzerinden ve “Uçuşu Besleme Tasarım Zorunluluğu” web sayfasında yer alan bağlantı üzerinden iletiliyor. Başvuru süreci, Amerika Birleşik Devletleri’nde kamu, özel, kilise ve ev okullarında öğrenim gören 9-12. sınıf öğrencilerine ve yurtdışında görev yapan ABD askeri üyelerinin çocuklarına açık. İlgili bağlantı NASA’nın resmi web sitesinde yer alıyor.
Programın tüm detayları, organizasyon kuralları ve zaman çizelgesi, NASA’nın “Uçuşu Besleme Tasarım Zorunluluğu” web sayfasında yer alıyor. Kayıtlı olunması gereken bağlantı üzerinden başvuru yapılması ve ek sorular için NASA Aeronotik STEM ekibiyle iletişime geçilmesi öneriliyor.
